VIJFHEERENLANDEN - Avres helpt namens de gemeente Vijfheerenlanden steeds meer mensen met een arbeidsbeperking aan werk. Toch heeft de gemeente zelf geen duidelijke doelen geformuleerd voor de inzet van loonkostensubsidie. Dat concludeert de Rekenkamer Vijfheerenlanden in het rapport Wanneer werken werkt.
Het aantal inwoners van Vijfheerenlanden dat bij een reguliere werkgever werkt met loonkostensubsidie steeg tussen 2021 en 2025 van 58 naar 112. Ook het budget dat het Rijk hiervoor aan de gemeente uitkeert, is in de periode 2022 tot en met 2025 bijna verdubbeld.
Werk behouden Loonkostensubsidie is bedoeld voor mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig het volledige minimumloon kunnen verdienen. De subsidie compenseert het verschil tussen de loonwaarde van de werknemer en het wettelijk minimumloon.
Volgens de rekenkamer slaagt Avres er goed in om mensen niet alleen aan werk te helpen, maar ook aan het werk te houden. Daarbij is volgens het onderzoek vooral de instroom naar een passende werkplek belangrijk. Een te grote nadruk op uitstroom naar een baan zonder subsidie moet volgens de rekenkamer worden voorkomen.
Jobcoaches belangrijk Een belangrijke rol is weggelegd voor jobcoaches van Avres. Zij begeleiden werknemers met een arbeidsbeperking niet alleen bij vragen over hun werk, maar hebben ook oog voor problemen op andere leefgebieden.
Volgens de rekenkamer is die brede begeleiding belangrijk om duurzaam mee te kunnen doen op de arbeidsmarkt. Werknemers hebben vaak behoefte aan rust, regelmaat en een voorspelbare werkomgeving.
Groei op de werkvloer Uit het onderzoek blijkt dat werkgevers regelmatig ontwikkeling zien bij werknemers die met loonkostensubsidie werken. Bij 17 van de 27 ondervraagde werkgevers wordt ingezet op de ontwikkeling van competenties.
Die groei zit niet alleen in vakinhoudelijke taken, maar ook in zaken als zelfvertrouwen, samenwerken en communiceren. Een werkgever zegt in het rapport: “Je ziet mensen echt groeien.”
Werkgevers tevreden Ook werkgevers zijn volgens de rekenkamer overwegend positief over de samenwerking met Avres. Veel bedrijven werken al jarenlang met werknemers met loonkostensubsidie.
In totaal werkte Avres de afgelopen jaren met 139 werkgevers die op enig moment mensen met loonkostensubsidie in dienst hadden. Van hen hadden 75 werkgevers op het moment van het onderzoek nog werknemers met loonkostensubsidie in dienst.
Werkgevers noemen vooral maatschappelijke redenen om mee te doen. Zij willen mensen een kans geven en bijdragen aan deelname aan de samenleving. Tegelijkertijd speelt ook de krapte op de arbeidsmarkt een rol.
Risico op misbruik beperkt De rekenkamer onderzocht ook of er risico’s zijn op oneigenlijk of onrechtmatig gebruik van de regeling. Volgens het rapport verkleint de werkwijze van Avres die risico’s.
Avres heeft eigen jobcoaches in dienst en onderhoudt veel persoonlijk contact met werkgevers en werknemers. Daardoor ontstaat volgens de rekenkamer kennis over het netwerk van werkgevers en over de werknemers die met loonkostensubsidie werken.
Ook de loonwaardemetingen worden volgens het rapport zorgvuldig uitgevoerd. Daarbij wordt de objectiviteit bewaakt doordat een jobcoach geen loonwaardemeting doet bij een werkgever waar diezelfde coach betrokken is.
Gemeente volgt Avres De belangrijkste kritiek richt zich op de gemeente zelf. Volgens de rekenkamer is Vijfheerenlanden sterk volgend op wat Avres wil bereiken met loonkostensubsidie.
Avres heeft volgens het rapport veel kennis over de uitvoering, terwijl die expertise binnen de gemeentelijke organisatie minder aanwezig is. De gemeente heeft bovendien geen eigen doelen opgesteld voor wat zij met de regeling wil bereiken.
Daardoor is minder duidelijk wanneer de inzet van loonkostensubsidie voor de gemeente succesvol is en welke bredere maatschappelijke doelen ermee worden nagestreefd.
Meer mogelijk Volgens de rekenkamer is het potentieel van loonkostensubsidie mogelijk groter dan nu wordt benut. Zo zou de gemeente kunnen onderzoeken of mensen die nu gebruikmaken van Wmo-dagbesteding, of daarvoor in aanmerking komen, misschien ook geholpen kunnen zijn met werk via loonkostensubsidie.
De rekenkamer adviseert de gemeenteraad om begin 2027 een duidelijke ambitie te formuleren. Die ambitie moet niet gericht zijn op uitstroom naar een baan zonder subsidie, maar op succesvolle instroom naar duurzame werkplekken bij reguliere werkgevers.
Ook adviseert de rekenkamer om Avres te laten bekijken hoe werknemers die bij externe werkgevers werken, toch dichter bij Avres betrokken kunnen blijven. Zij kunnen nu geen onderdeel meer zijn van de cliëntenraad, terwijl zij nog wel begeleiding krijgen via Avres.