VIANEN - De Paardenmarkt in Vianen maakt zich op voor de 755ste editie. Wat ooit een echte paardenmarkt met handel was, is inmiddels uitgegroeid tot een evenement met paardenkeuringen, ringsteken, volksactiviteiten, een kermis en een warenmarkt. Op woensdag 7 oktober staat de binnenstad opnieuw in het teken van de eeuwenoude traditie.

De geschiedenis van de Vianense Paardenmarkt gaat ver terug. Vianen kreeg in 1261 stadsrechten. Van 1725 tot 1946 organiseerde het stadsbestuur de markt zelf. In 1978 ontstond het Paardenmarktcomité, dat later werd omgezet in een stichting.

Volgens Jos Delpeut is de markt door de jaren heen flink veranderd. “Toentertijd was het echt een Paardenmarkthandel. Dat mocht niet meer, tenzij je daar een aparte vergunning voor aanvraagt. Die hebben we niet. Zo zijn we meer naar de paardenkeuringen en het ringsteken gegaan.”

Veiligheid voorop
Bij de organisatie staat de veiligheid van paard en deelnemer centraal. Lidia Baars vertelt dat voortdurend wordt gekeken naar verbeteringen. Zo wordt de opstelring dit jaar groter gemaakt en krijgt ook de ruimte voor de keuring meer plaats.

Ook het geluid krijgt aandacht. „We zijn druk bezig met hoe we het geluid zo min mogelijk kunnen maken voor de paarden”, vertelt Baars. Daarnaast is er water en eten beschikbaar voor de dieren.

De ondergrond in de historische binnenstad vormt eveneens een aandachtspunt. De klinkers zijn niet ideaal voor paarden. Daarom werkt de organisatie samen met de gemeente aan een zandbodem. Het zand wordt tijdens de verschillende onderdelen opnieuw verdeeld, zodat zowel paarden als aanspanningen veilig kunnen bewegen.

Volgens Baars is goed aan de paarden te zien wanneer ze zich prettig voelen. “Je ziet het aan de oren die naar voren staan en hoe enthousiast ze kijken. Ze zijn ook gewoon handelbaar. Ze lopen eigenlijk allemaal heel braaf.”

Ringsteken blijft publiekstrekker
Een van de grote publiekstrekkers is het ringsteken. Dat gebeurt zowel onder het zadel als met aanspanningen. De deelnemers proberen met een stok een ring te steken. Na een oefenronde volgen drie officiële rondes. Wie de meeste ringen raakt, wint.

Bij een gelijke stand kan worden overgestoken. Dan worden bijvoorbeeld langere stokken of kleinere ringen gebruikt om de uitdaging groter te maken.

Ook verkleden hoort bij het ringsteken. Jaarlijks wordt een thema gekozen. “Vorig jaar hadden we sprookjes. Wat je dan ziet wat ze bedenken en hoe uitgedost ze zijn, dat is echt heel leuk om te zien”, zegt Baars.

Van Shetlander tot tuigpaard
Bij de paardenkeuring wordt gekeken naar de hoogte en het type paard. De keuring begint met Shetlanders en pony's, waarna onder meer Friese paarden en tuigpaarden volgen. De winnaars van de verschillende rubrieken maken uiteindelijk kans op de titel dagkampioen.

Daarvoor beoordeelt een deskundige jury de winnaars opnieuw. De juryleden zijn hiervoor opgeleid en jureren ook bij andere evenementen in het land.

De traditionele kleding van de organisatie vormt ondertussen een herkenbaar onderdeel van de Paardenmarkt. De bestuursleden lopen in pakken en dragen bij de paarden een bolhoed. “Het geeft ook wel iets moois aan met elkaar”, zegt Baars. Delpeut noemt het vooral een teken van eenheid en herkenbaarheid.

Een week vol activiteiten
De Paardenmarkt is meer dan alleen de woensdag. De voorbereidingen lopen het hele jaar door. Zo wordt gewerkt aan ornamenten en verlichting in de stadsgrachten. Op 18 september wordt die verlichting officieel ontstoken.

Op de dinsdag voor de Paardenmarkt volgt de lampionnenoptocht. Naar verwachting lopen zo'n 3.500 mensen mee, begeleid door vijf muziekkorpsen. Ook de kermis maakt deel uit van de feestweek. Zaterdag 10 oktober is er een prikkelarme kermis van 13.00 tot 14.00 uur.  Die avond wordt afgesloten met vuurwerk.

Op de Paardenmarkt zelf zijn er onder meer twee paardenshows, een warenmarkt en een groot kinderplein. Ook oude tradities blijven behouden, zoals oliebollen en erwtensoep.

Daarnaast zijn er volksactiviteiten. Kinderen tot 14 jaar kunnen mastklimmen en jongeren van 14 tot 18 jaar kunnen meedoen aan spijkerbroek hangen. Het traditionele koekslaan zorgt vervolgens voor de nodige competitie.

Woensdag 7 oktober
De datum van de Vianense Paardenmarkt wordt ieder jaar bepaald aan de hand van een vaste regel: de woensdag voor de tweede donderdag in oktober. Dit jaar is dat 7 oktober. De datum sluit aan bij de paardenmarkt in Ameide, die traditioneel op de tweede donderdag van oktober plaatsvindt.

Voor Delpeut is de Paardenmarkt vooral een traditie die mensen samenbrengt. “Het is een familiedag en een groots evenement. Je moet het gewoon gezien, beleefd en meegemaakt hebben.”

Meer informatie over het programma is te vinden via de website en sociale media van de Paardenmarkt Vianen.