KEDICHEM - Ooit bracht het post, boodschappen en andere benodigdheden naar bewoners van de Biesbosch. Nu is het een varend stukje geschiedenis. Het rode postbootje van de Damen Heritage Fleet vertelt een verhaal dat bijna zeventig jaar teruggaat.
Wie het kleine, rode bootje ziet varen, zou misschien niet direct vermoeden hoeveel geschiedenis er aan boord zit. Toch is het postbootje allesbehalve een gewoon bootje. Tussen 1960 en 1978 was het schip een belangrijke verbinding voor de bewoners van de Biesbosch. Post werd ermee bezorgd, maar ook andere spullen die aan de wal niet zomaar voorhanden waren.
Het bootje was daarmee veel meer dan een postboot. Voor mensen die in het waterrijke gebied woonden, was het jarenlang een belangrijke levensader.
Van scheepswerf naar wereldspeler Het verhaal van het postbootje past eigenlijk naadloos bij de geschiedenis van het bedrijf dat het schip tegenwoordig koestert: Damen. Op 14 november 1927 begonnen de broers Jan en Marinus Damen in Hardinxveld-Giessendam met een bescheiden houten scheepswerf en timmerwerkplaats aan de rivier. Ze bouwden er een eenvoudig kantoor annex woonhuis en richtten zich in eerste instantie vooral op reparatie en het bouwen van schepen voor de lokale markt.
Het bedrijf groeide langzaam maar gestaag. Er kwamen meerdere locaties voor hout- en staalbewerking en uiteindelijk ontwikkelde het familiebedrijf zich tot het internationale scheepsbouwconcern dat we vandaag kennen: Damen Shipyards Group, met het hoofdkantoor in Gorinchem.
Een belangrijke verandering kwam eind jaren zestig, toen Kommer Damen, de zoon van Jan, een deel van het bedrijf overnam. Hij zag kansen in een manier van bouwen die destijds behoorlijk vernieuwend was: seriebouw en verregaande standaardisatie. In plaats van pas met de bouw van een schip te beginnen zodra een klant een bestelling had geplaatst, ging Damen standaard scheepscasco's op voorraad bouwen. Daardoor konden schepen veel sneller worden geleverd. Het bleek een gouden idee.
Bijna honderd jaar na de start van de eerste kleine werf is Damen uitgegroeid tot een internationaal scheepsbouwconcern met ongeveer 12.500 medewerkers en tientallen werven en vestigingen in binnen- en buitenland. Maar ondanks die enorme groei is het familieverleden nooit helemaal uit beeld verdwenen.
Geen museumstuk, maar gewoon het water op Dat verleden wordt onder meer levend gehouden door de Damen Heritage Fleet. De bijzondere collectie bestaat uit historische en iconische schepen die iets vertellen over de geschiedenis van het bedrijf en de Nederlandse scheepsbouw. En het mooie is: het zijn geen schepen die achter een lintje in een museum staan.
De schepen worden daadwerkelijk varend gehouden. Medewerkers, klanten en liefhebbers kunnen ermee varen en tijdens verschillende maritieme evenementen komen de historische schepen regelmatig weer tevoorschijn. Een van die bijzondere schepen is het rode postbootje.
Het postbootje komt terug Het schip werd in 1959 gebouwd als postboot voor de Biesbosch. Vanaf 1960 verzorgde het jarenlang de postbezorging over het water. De eerste postbode op het bootje was Janus Driesprong. Zijn achterkleinzoon werkt inmiddels bij Damen. Een mooi detail dat precies laat zien hoe verschillende generaties met het verhaal van het postbootje én het familiebedrijf verbonden zijn.
In 2023 kwam het postbootje in handen van de Damen Heritage Fleet. Het had daarvoor lange tijd in Drimmelen gelegen en was inmiddels flink aan een opknapbeurt toe. Met veel zorg werd het gerestaureerd en teruggebracht in de staat waarin het weer kon doen waarvoor het ooit gebouwd was: varen.
Een boot vol verhalen Wie met Bert van de Damen Heritage Fleet praat, merkt al snel dat dit geen verhaal is dat je zomaar even in een kwartiertje vertelt. Hij weet ontzettend veel over historische schepen, de Nederlandse scheepvaart én de geschiedenis van Damen.
Ook binnen de familie is die geschiedenis sterk verbonden met het bedrijf. Kommers zus werkt al vanaf haar zeventiende binnen Damen en houdt zich onder meer bezig met het verzamelen en bewaren van de bedrijfsgeschiedenis. Zo blijft de kennis over het familiebedrijf en de schepen door de jaren heen bewaard.
Er zijn bijvoorbeeld aantekenboekjes van Jan Damen die teruggaan tot 1939. Door de jaren heen groeide dat uit tot een enorm archief met documenten, foto’s en andere historische stukken. Zelfs het Scheepvaartmuseum maakt daar regelmatig gebruik van. Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van Damen werd er mede op basis van dit materiaal een boek samengesteld.
Bijna honderd jaar Damen Volgend jaar bestaat Damen Shipyards honderd jaar. Een eeuw waarin het kleine werfje van Jan en Marinus Damen uitgroeide tot een bedrijf met een wereldwijde aanwezigheid.
Hoe die honderdste verjaardag precies gevierd gaat worden, is nog niet bekend. Wel wordt er binnen het bedrijf al voorzichtig vooruitgekeken naar dit bijzondere jubileum.
Zelf aan boord En soms komt geschiedenis ineens heel dichtbij. Als redacteur van SRC mocht ik zaterdag zelf ervaren hoe het is om met het postbootje mee te varen. We voeren over de Linge richting Kedichem en dat was een prachtige ervaring.
Vanaf het water beleef je het bootje toch net even anders. En één ding werd tijdens de vaartocht al snel duidelijk: het rode postbootje trekt veel bekijks. Mensen langs de kant kijken om, zwaaien en maken foto's. Het is dan ook bijzonder om zo'n stukje geschiedenis niet alleen te kunnen bekijken, maar het gewoon weer over het water te zien varen.
Bijna zeventig jaar nadat het bootje voor het eerst de Biesbosch in voer, is het verhaal dus nog altijd niet voorbij.
