BUREN - Wanneer Konrad L. (77) door het gebouw aan de Weeshuiswal in Buren loopt, komen de herinneringen vanzelf. Niet alleen aan de plek, maar vooral aan de mensen met wie hij er woonde. Dankzij de medewerking van curator Coosje Berkelbach kan hij nog één keer een kijkje nemen in het inmiddels leegstaande pand dat tot voor kort het Marechausseemuseum huisvestte.
Het gebouw heeft een lange geschiedenis als Koninklijk Weeshuis van Buren. In de periode dat Konrad er tussen 1963 en 1969 woonde, had het die oorspronkelijke functie al niet meer. Het bood toen onderdak aan kinderen die om verschillende redenen niet thuis konden opgroeien.
Onverwachte overgang"Hier aten we met z'n allen", zegt Konrad. Er was in het huis plaats voor ongeveer veertig kinderen, van baby's tot achttien jaar. Konrad was 13 jaar toen hij er terechtkwam. Zijn moeder was op 35-jarige leeftijd overleden en liet vijf kinderen achter.
Zijn vader hertrouwde en kreeg nog drie kinderen met zijn nieuwe vrouw. De thuissituatie was moeilijk. De overgang naar Buren kwam onverwacht. "We waren op vakantie bij een tante. Toen werd gezegd dat iemand van het kindertehuis zou komen kennismaken. Die man heb ik zelf nooit gezien. Mijn vader bracht mij met mijn broers en zus hierheen." Veel uitleg kreeg hij niet. "Ik kwam in een andere wereld."
De eerste tijd was hij gedesoriënteerd. Hij ging naar de HBS in Tiel en probeerde de weg te leren kennen door straat voor straat herkenningspunten te zoeken. Toch werd Buren uiteindelijk een plek waar hij zich goed voelde. "Voor mij was het hier de hemel."
Bij verjaardagen mocht iemand een favoriet toetje kiezen. "Dat was vaak Haagse bluf."
Een jongen die wilde ontdekkenKonrad was nieuwsgierig en ondernemend. Met zijn zakgeld spaarde hij voor een fototoestel. Daarmee legde hij het leven in het tehuis vast: kinderen, activiteiten en gewone momenten die later een bijzonder tijdsbeeld zouden worden. Hij hield van techniek. Oude radio's die hij bij het grofvuil vond, bouwde hij om tot versterkers. Oude televisies repareerde hij, zodat op school alle klassen Schooltelevisie konden kijken.
Ook muziek bracht hem veel plezier. Zijn oudste broer nam de kinderen af en toe mee naar Amsterdam. Daar zag Konrad een gitaar in een etalage staan die zestig gulden kostte. Hij kocht hem van zijn gespaarde geld en begon samen met twee neven uit Tiel een band: LSD, gevormd uit hun voorletters.
Een drumstel konden ze eerst niet betalen. "De drummer begon op beschuitbussen."
Konrad bleef zich ontwikkelen. In de laatste twee jaar van zijn verblijf in Buren studeerde hij op de kweekschool in Utrecht. Daarvoor kreeg hij zelfs een eigen studeerkamer in het huis, als enige van de bewoners.
Over de achtergrond van de kinderen werd weinig gesproken. "Je deed gewoon mee met de rest."
De lessen van BurenHet leven in het tehuis kende regels. Er waren vaste tijden om te eten en te slapen. De bel bepaalde het ritme van de dag: bij de eerste bel gingen de kinderen naar de eetzaal, bij de tweede moest iedereen aan tafel zitten. Op zaterdag maakten de jongens het erf schoon. Er was een moestuin.
De oudere kinderen gingen jaarlijks op kamp, naar de Achterhoek of naar Limburg. Maar er waren ook de gewone dingen van een jeugd. Sinterklaas werd gevierd. Bij verjaardagen mocht iemand een favoriet toetje kiezen. "Dat was vaak Haagse bluf", zegt Konrad.
Over de achtergrond van de kinderen werd weinig gesproken. "Je deed gewoon mee met de rest." In de weekenden, wanneer ouders op bezoek kwamen, werden de verschillen zichtbaar. "Dan zag je wie betrokken ouders had, wie uit een rijk of arm gezin kwam."
Een keuze voor kinderenDe jaren in Buren hebben Konrad gevormd. Later werd hij leerkracht, een keuze die niet losstaat van zijn eigen jeugd. De jongen die ooit zonder veel uitleg in een nieuwe omgeving terechtkwam, wilde later kinderen helpen die moeite hadden om mee te komen.
Het voormalige kindertehuis sloot in 1971. Maar de band tussen de kinderen van toen bleef bestaan. Tijdens een reünie op 18 september 2021 kregen de voormalige bewoners een boekwerk met herinneringen aan hun jaren in Buren. Tijdens diezelfde bijeenkomst zamelden zij ook geld in voor Konrads kleindochter, die lijdt aan AHC, een zeldzame ziekte waarvoor veel onderzoek nodig is. Het zegt iets over de verbondenheid die in Buren is ontstaan.
Voor iedereen die in een kindertehuis opgroeide, kan die periode een ander verhaal betekenen. Konrad vertelt zijn eigen verhaal. En in dat verhaal is Buren de plek waar hij niet alleen een moeilijke start achterliet, maar ook ontdekte wat hij later voor anderen wilde betekenen. "Ik heb hier een heel mooie tijd gehad."
