BUREN - De gemeente Buren gaat breed onderzoeken welke maatregelen nodig zijn om de financiën de komende jaren op orde te houden. Dat blijkt uit raadsinformatiestukken die het college naar de gemeenteraad heeft gestuurd.

Het college werkt met twee sporen. Het eerste spoor richt zich op het terugdringen van het verwachte tekort over 2026 en het mogelijk sluitend maken van de begroting voor 2027. Het tweede spoor gaat over een meerjarig plan voor financieel evenwicht in de periode 2028 tot en met 2031.

Jeugdzorg en inhuur
Voor de korte termijn kijkt de gemeente onder meer naar de kosten van jeugdzorg. Onder de naam Grip op Jeugd wordt onderzocht hoe die kosten nog in 2026 kunnen worden beperkt en vanaf 2027 structureel omlaag kunnen.

Ook onderzoekt Buren of investeringen later kunnen worden uitgevoerd. Daardoor zouden de kapitaallasten, zoals rente en afschrijving, lager kunnen uitvallen.

Verder kijkt de gemeente naar het beperken van inhuurkosten, strakkere begrotingsdiscipline en het opnieuw beoordelen van bestemmingsreserves. Daarmee wil het college de algemene reserve versterken, zodat er genoeg buffer is om financiële risico’s op te vangen.

Hogere inkomsten
Ook extra inkomsten worden onderzocht. In de raadsbrief noemt het college onder meer scenario’s voor het verhogen van de verblijfsbelasting en onderzoek naar reclamebelasting.

Daarnaast wordt gekeken naar het behouden van de hondenbelasting, het benutten van subsidies en het meer toerekenen van apparaatskosten aan onder meer rioolheffing, leges en grondexploitaties. De uitkomsten van deze acties worden meegenomen bij het opstellen van de begroting voor 2027.

Alle beleidsterreinen onder de loep
Voor de langere termijn wil Buren bestaande taken en beleidsambities opnieuw bekijken. Dat gebeurt in de volle breedte van de gemeentelijke programma’s.

In het plan worden verschillende beleidsterreinen genoemd die onderzocht kunnen worden. Het gaat onder meer om veiligheid, verkeer en openbare ruimte, het sociaal domein, onderwijs, sport, cultuur en recreatie, economie en toerisme, wonen en ruimtelijke ontwikkeling, duurzaamheid, verbonden partijen en bestuur en ondersteuning.

Daarbij kan worden gekeken naar onderwerpen zoals handhaving door boa’s, onderhoud van wegen en groen, jeugdzorg, Wmo, subsidies, accommodaties, recreatiebeleid, grondexploitaties, energietransitie en organisatiekosten.

Drie soorten maatregelen
De gemeente wil de mogelijke maatregelen indelen in drie categorieën. De eerste categorie gaat over efficiënter werken, bijvoorbeeld door digitalisering of procesverbetering.

De tweede categorie gaat over versobering. Daarbij noemt het plan als voorbeelden een lager onderhoudsniveau of minder subsidies.
De derde categorie bestaat uit beleidskeuzes. Daarbij kan het gaan om het stopzetten van activiteiten of het afstoten van voorzieningen. Welke maatregelen daadwerkelijk worden gekozen, staat nog niet vast.

Raad moet tussentijds sturen
Het college wil de gemeenteraad niet pas aan het einde laten besluiten. Volgens het plan moet de raad gedurende het traject richting geven.
De raad moet onder meer kaders stellen, prioriteiten bepalen en maatschappelijke effecten meewegen. Ook worden drie scenario’s uitgewerkt: een lichte, gemiddelde en forse ombuiging.

Per scenario moet duidelijk worden wat het financiële effect is, wat de maatschappelijke gevolgen zijn, welke juridische risico’s er zijn en of de maatregelen uitvoerbaar zijn.

Besluitvorming in 2027
Het plan van aanpak wordt naar verwachting in november vastgesteld bij de begroting voor 2027. Daarna volgen onder meer kaderstelling door de raad, uitwerking van een ombuigingscatalogus, advies van de ondernemingsraad en politieke afweging.

De maatregelen moeten uiteindelijk worden verwerkt in de Kadernota 2028 en de begroting voor 2028. De definitieve besluitvorming staat gepland bij de begroting van 2028, in november 2027.

Volgens het college hangt de aanpak samen met de verwachte financiële druk rond het zogenoemde ravijnjaar vanaf 2028. Het einddoel is een ombuigingspakket met meerdere scenario’s, effecten per maatregel en uiteindelijk een raadsbesluit met een meerjarig uitvoeringsprogramma.