TIEL - Ed van Tellingen, voormalig burgemeester van Tiel, is op 88-jarige leeftijd overleden. Hij staat bekend om zijn leiderschap tijdens de hoogwatercrisis van 1995.
Van Tellingen werd op 23 november 1937 geboren in De Bilt. Als jonge man voegde hij zich bij de toenmalige Pacifistisch Socialistische Partij (PSP). In 1970 werd hij wethouder in het college van Zeist voor deze partij.
SociaaldemocraatNiet lang daarna stapte Van Tellingen over naar de Partij van de Arbeid (PvdA), waar hij de rest van zijn carrière lid van zou blijven. Hij bleef tot 1980 wethouder in de Utrechtse gemeente, verantwoordelijk voor onderwijs, cultuur en volkshuisvesting. In het geschiedenisboek ‘En die stroom rees al meer en meer’ beschrijft auteur Bert van Nieuwenhuizen hem in deze periode als “de man […] die de zeister sociaaldemocratie onbetwistbaar leidde”.
Hij kreeg in 1980 de kans om burgemeester te worden in Oud-Beijerland en vertrok uit Zeist. Die post behield hij tot 1989. Daarna werd hij wethouder in Tiel, waar hij tot zijn pensioen in 2002 zou blijven.
Dat was een roerige tijd. Er was “altijd gedonder” in de bestuursperiode van Van Tellingen, zei wethouder Henk van den Burg volgens
de Gelderlander. Om er aan toe te voegen: “Maar misschien hadden we dat ook wel nodig”.
HoogwaterHet meest heftige was de hoogwatercrisis van 1995, toen de rivieren zo vol liepen dat een deel van de Betuwe moest worden geëvacueerd. Van Tellingen werd aangewezen als coördinerend burgemeester voor de gehele regio Rivierenland; zijn burgemeesterschap van Tiel werd deels overgenomen door locoburgemeester Willem Gradisen.
“Als coördinerend burgemeester moet je keuzes kunnen maken, die ook niet altijd door je eigen gemeente zo goed worden begrepen”, zei hij daarover in 2007 tegen onderzoekers Wouter Jong en Roy Johannink voor hun boek 'Als het dan toch gebeurt, bestuurlijke ervaringen met crises'.
Van Tellingen en andere lokale bestuurders waren destijds “onvoldoende bewust van de mogelijke risico’s van dijkdoorbraken”, zei hij. Die les zou snel geleerd worden: uiteindelijk moesten 250.000 Rivierenlanders hun huizen tijdelijk verlaten.
BeslissingenHij hamerde veel op het belang van beslissingskracht – in sommige gevallen kregen lokale bewoners slechts een halve dag om zich voor te bereiden op een evacuatie, maar moest het bevel toch gegeven worden. Een van de moeilijkste beslissingen vond Van Tellingen het besluit om de gehele Tieler- en Culemborgerwaard te evacueren. “Niet alleen omdat het om nog veel meer mensen ging, namelijk 150.000, maar ook omdat de keuze voor het te evacueren gebied moeilijker lag.”
Achteraf vond hij dat de besluitvorming beter had gekund. Er zou teveel bemoeienis zijn geweest met het proces door derden. Maar hij keek wel terug op de evacuatie als een periode van groeiend vertrouwen. In eerste instantie was er onenigheid met vrijwilligers en instanties, maar uitpraten werkte goed.
Uiteindelijk liep de crisis goed af: de dijken bleven staan. "Hoewel minder mensen aangaven nogmaals te willen evacueren, ben ik er van overtuigd dat de meeste mensen als puntje bij paaltje komt het zekere voor het onzekere zullen nemen. Mits je mensen maar open, eerlijk en duidelijk informeert. Mits je maar permanent werkt aan vertrouwen”, besloot Van Tellingen.
Laatste jarenHij zwaaide in 2002 af als burgemeester van Tiel. Hij deed wel nog een poging om wethouder te worden voor de lokale partij ProTiel.
Na zijn pensioen vertrok Van Tellingen naar Neerijnen, waar hij gemeenteraadslid werd voor de lokale PvdA. In 2011 werd hij uit de fractie gezet, maar besloot hij in de raad te blijven. Volgens de rest van de fractie nam hij ‘afwijkende standpunten aan’ en was hij te vaak afwezig.
Nadat Neerijnen in 2019 deel werd van West Betuwe, zou hij nog enkele jaren actief zijn als burgerlid voor GroenLinks.
