DEIL - Deil was eeuwen geleden een opvallende verschijning in de Betuwe. Waar veel dorpen hooguit één adellijk huis kenden, stonden in en rond Deil maar liefst zeven kastelen en versterkte huizen. Bakerbosch, Vogelenburgh, Ringelestein, Rijnestein, Palmestein, Schorestein en Bulckestein maakten het dorp tot wat later bekend zou worden als het kastelendorp van de Betuwe.

De kastelen ontstonden tussen de dertiende en vijftiende eeuw. Sommige waren relatief bescheiden versterkte huizen, andere groeiden uit tot voorname adellijke woningen. Vrijwel allemaal lagen ze binnen een gracht en vormden ze het woon- en machtscentrum van adellijke families. Door hun grote aantal was Deil een uitzondering binnen de regio.

Van bloeitijd naar verval
De bloeitijd duurde echter niet eeuwig. In de eeuwen daarna verloren de kastelen langzaam hun functie. Eigenaren vertrokken, gebouwen raakten in verval of werden afgebroken. Van sommige kastelen bleven nog lange tijd grachten of fundamenten zichtbaar, terwijl andere vrijwel volledig uit het landschap verdwenen.

Palmestein hield het het langst vol. Nadat het kasteel aan het einde van de achttiende eeuw steeds verder in verval raakte, werd het in de negentiende eeuw gesloopt. Ook Bulckestein verdween uiteindelijk, net als de overige kastelen.

De legende van Bulckestein
Aan Bulckestein is een eeuwenoude legende verbonden. Volgens het verhaal woonde rond het jaar 1500 Willem van Tuyl op het kasteel. Hij zou een weddenschap zijn aangegaan met de duivel. Willem reed te paard van Deil naar Enspijk, terwijl de duivel dezelfde afstand door de Linge aflegde. Wie als eerste aankwam, mocht over de ander beschikken.

Volgens de legende verloor Willem de weddenschap. Hij mocht blijven leven, maar zijn ziel behoorde voortaan aan de duivel. Of het verhaal ooit werkelijk heeft plaatsgevonden, is niet bekend. Wel wordt de legende al generaties lang met Bulckestein verbonden.

Een nieuw hoofdstuk voor Palmestein
Hoewel de zeven kastelen uit het landschap verdwenen, kreeg één ervan een bijzonder vervolg. Op de historische locatie van Palmestein verrees tussen 2022 en 2024 een nieuw gebouw, ontworpen in de stijl van het oorspronkelijke kasteel. Achter de historische uitstraling bevinden zich tegenwoordig appartementen.

Daarmee kreeg Palmestein, bijna twee eeuwen na de sloop van het oorspronkelijke kasteel, opnieuw een plek in Deil. De andere kastelen bestaan alleen nog in historische bronnen, oude kaarten, archeologische resten en straatnamen.