WEST BETUWE - De gemeente West Betuwe stelt de opvang van asielzoekers opnieuw uit. Dat blijkt uit een informatienota. Het college wil eerst een onderzoek naar financiële gevolgen en draagvlak binnen de gemeente. Daardoor wijkt het college af van de planning die de provincie Gelderland heeft opgesteld, waarin gemeenten dit najaar een besluit moeten nemen over opvanglocaties.
“Om de Spreidingswet in West Betuwe toe te passen dient onderzocht te worden welke gevolgen de asielopvang op de lokale gemeenschappen en voorzieningen heeft”, staat in de nota geschreven. De gemeente moet volgens de wet zo’n driehonderd asielzoekers opvangen.
Planning De provincie heeft vanwege de Spreidingswet een planning gemaakt voor gemeenten, oftewel deadlines om een besluit te nemen over de opvang. Voor West Betuwe en omliggende gemeenten was deze deadline in het najaar. Maar daar gaat West Betuwe zich niet aan houden.
Het college en de coalitie willen namelijk een onderzoek naar de financiële gevolgen, het beslag op de ambtelijke organisatie, draagvlak bij inwoners en bedrijven en de veiligheid. Pas als dit allemaal in beeld is, wil de gemeente een besluit nemen over de opvang. "De door de Spreidingswet gestelde termijnen bieden geen ruimte om aan deze randvoorwaarden invulling te kunnen geven", schrijft het college.
In een eerder persgesprek met de coalitiepartijen Dorpsbelangen, SGP en D66 werd wel aangegeven dat de coalitie voornemens is de wet uit te voeren. Want ‘een wet is een wet’. Op de vraag wat er gebeurt als er geen draagvlak is bij de inwoners en bedrijven, kwam geen duidelijk antwoord.
Geen populaire keuze Uit de nota blijkt dat gemeenten in de regio Rivierenland al gezamenlijk onderzoeken hoe zij de opgave vanuit de Spreidingswet kunnen invullen. “Hierbij volgen zij in beginsel de planning zoals deze is voorgelegd vanuit de Provincie. Doordat West Betuwe afwijkt van deze planning vormt zij daarmee, voorlopig, een uitzondering”, schrijft het college.
Volgens het college kan het uitstel de relatie met buurgemeenten onder druk zetten. “Omdat de uiteindelijke opgave voor verschillende gemeenten met elkaar samenhangen in het kader van de Spreidingswet”, aldus het college.
Hoofdpijndossier De asielopvang is al geruime tijd een hoofdpijndossier voor de gemeente West Betuwe. Sinds het begin van 2025 liet de gemeente meerdere keren aan SRC weten het besluit over de opvang uit te stellen. De gemeente was namelijk in gesprek met het COA.
Daarnaast veranderde het aantal verplichte asielzoekers die opgevangen moesten worden van 300 naar 150 begin 2025. Tegen het verdeelbesluit van 150 asielzoekers ging de gemeente in bezwaar en uiteindelijk stapte de gemeente begin 2026 naar de rechter.
Maar afgelopen maart bleek dat West Betuwe toch weer driehonderd asielzoekers moet opvangen. Dat heeft ook voordelen voor de gemeente, omdat het COA bij opvang van meer dan driehonderd asielzoekers meer voorzieningen en verantwoordelijkheden overneemt. Toch wil de coalitie nog geen opvang.
Rijksoverheid Naast de scheur in de relatie met buurgemeenten waren ook oppositiepartijen tijdens de laatste raadsvergadering van 7 juli kritisch. Zo vroegen ChristenUnie en Pro of er duidelijkheid kwam over de keuze voor opvang in West Betuwe.
Begin juli maakte minister Van den Brink van Asiel en Migratie namelijk bekend dat er tien gemeenten onder ‘actief toezicht’ staan vanwege het niet uitvoeren van de Spreidingswet. Waaronder Overbetuwe, wat in de buurt van West Betuwe ligt.
Bij actief toezicht krijgen gemeente de gelegenheid om zich alsnog aan hun wettelijke taak te houden. Doen ze dat niet, dan kunnen ze uiteindelijk gedwongen worden. Oppositiepartijen vroegen zich daarom af of West Betuwe uiteindelijk ook onder actief toezicht kan komen te staan, omdat de gemeente nog geen enkele asielzoeker opvangt.
Wethouder Jacoline Hartman komt nu met een informatiebrief. Hierin wordt dus gekozen voor uitstel, maar of de minister van Asiel en Migratie dat pikt, is nog maar de vraag.
Partners worden geïnformeerd De gemeente laat weten de provincie, het COA, het Rijk en de buurgemeenten schriftelijk te informeren over het besluit om een eigen planning te volgen. Wanneer daar reacties op komen, zal de gemeenteraad daarover worden geïnformeerd.
Voorlopig is duidelijk dat de gemeente opnieuw meer tijd neemt voordat een besluit wordt genomen over de opvang van asielzoekers. Welke gevolgen dat heeft, zal de komende tijd moeten blijken.
