TIEL - De formatie in Tiel zit weer muurvast. Formateurs Caroline Folmer en Peter Drenth hebben via hun eindverslag laten weten hun formatieopdracht terug te geven.
“Uw standpunten, en met name uw onvermogen om over uw eigen schaduw heen te stappen, een streep onder het verleden te zetten en daadwerkelijk een frisse start te maken, maken dat wij niet langer de juiste personen zijn om dit proces voor u te begeleiden”, staat er aan het begin van de brief geschreven.
Uit de brief blijkt dat de zes partijen wel tot een raadsbreedakkoord zijn gekomen, maar dat het is vastgelopen in de keuze over de collegeverdeling. “U heeft met zes partijen een breed gedragen inhoudelijk akkoord bereikt, dat lukt de meeste gemeenteraden in Nederland niet”, benadrukken de formateurs.
Op 18 juni kregen VVD en CDA van de formateurs de opdracht om namens de zes partijen een eerste aanzet te schrijven voor het 'Programma voor Tiel'. Zaterdag 4 juli kwamen alle partijen bijeen en is er uiteindelijk een inhoudelijk akkoord ontstaan. Via een initiatiefvoorstel in de gemeenteraad zou een toekomstig college “de opdracht krijgen om in het derde of vierde kwartaal met een uitvoeringsprogramma terug te komen.”
Hoe gaat het college eruitzien? Het eerste gedeelte, een inhoudelijk akkoord, was dus afgerond. Maar blijkbaar is het tweede gedeelte, de invulling van het nieuwe college, nog een stap te ver voor de zes partijen. Op dezelfde zaterdag spraken de partijen over de invulling van het college.
De formateurs en de fractievoorzitters hanteerden hiervoor vier uitgangspunten. Kort samengevat: (1) er moet een college komen voor de zomer, (2) het college moet kunnen rekenen op een ruime meerderheid van de raad, (3) er mogen geen voormalige Tielse wethouders in het college komen en raadsleden mogen ook geen wethouder worden en (4) een college moet niet leunen op kamp ‘PvdB en VVD’ of kamp ‘Pro FvD D66 en CDA’.
Twee opties Daarom kwamen de formateurs met twee opties. De eerste was een college dat bestaat uit wethouders van PvdB, VVD, CDA en D66. De PvdB zou dan twee wethouders leveren. Daarbij zouden er geen oud-wethouders of raadsleden van Tiel toetreden tot het college. “Nieuwe gezichten, deze kandidaten kunnen zowel uit Tiel zelf of daarbuiten komen”, staat er beschreven.
Optie twee ging uit van een zakencollege. Dat bestaat uit vijf onafhankelijke wethouders “die via een open sollicitatieprocedure worden geselecteerd, ondersteund door een extern selectiebureau.”
Volgens de formateurs was deze optie meer een noodscenario, omdat het college niet verbonden is aan fracties uit de gemeenteraad. “Dit vraagt dat de gemeenteraad vrijwel unaniem alle wethouders steunt bij de start”, aldus de formateurs.
Geen draagvlak “Hoewel geen van beide opties voor iemand de ideale voorkeursvariant was, waren dit naar onze overtuiging de enige overgebleven varianten zonder onoverkomelijke blokkades. Alle andere denkbare varianten bleken onmogelijk vanwege blokkades die niet eenvoudig, en zeker op dit moment, niet te overbruggen zijn”, leggen de formateurs uit.
In korte gesprekken hebben de formateurs vervolgens gevraagd of de partijen bereid waren één van beide opties te steunen. Uit die stemming is gebleken dat er voor beide varianten niet genoeg draagvlak bestaat. “Daarom moeten wij de formatieopdracht aan u teruggeven”, besluiten ze.
De formateurs houden ook geen blad voor hun mond en zijn duidelijk: “Dit waren de opties waarbij u, als u het belang van Tiel voorop had gesteld, een beweging naar elkaar had kunnen maken.”
Formatie mislukt Hoewel de formatie is mislukt, geven de formateurs de gemeenteraad nog enkele adviezen mee. Allereerst adviseren zij de raad om het gezamenlijk opgestelde Programma voor Tiel alsnog vast te stellen. Daarmee ontstaat volgens hen duidelijkheid voor inwoners, ondernemers en de ambtelijke organisatie over de koers van de gemeente voor de komende vier jaar, ongeacht hoe het nieuwe bestuur eruit gaat zien.
Daarnaast pleiten zij ervoor om de vijf vertrokken wethouders een waardig afscheid te geven. Volgens de formateurs hebben zij zich steeds professioneel opgesteld en is er geen aanleiding om aan hun inzet of integriteit te twijfelen.
Tot slot benadrukken Folmer en Drenth dat Tiel behoefte heeft aan een "werkelijk frisse start". Zij roepen de gemeenteraad op om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor een stabiel bestuur en het vertrouwen van inwoners in de lokale politiek te herstellen.
Donderdag openbare toelichting De formateurs zijn bereid hun eindverslag donderdag 9 juli tijdens een openbare bijeenkomst toe te lichten en vragen van de gemeenteraad te beantwoorden. Hoewel zij hun opdracht hebben neergelegd, laten zij weten opnieuw beschikbaar te zijn als de raad later alsnog overeenstemming weet te bereiken over een stabiel bestuur voor Tiel.
