KEDICHEM - Ruiten vliegen aan diggelen. Dikke rook vult de gangen van Hotel Cosmopolite. Op de bovenverdieping proberen aanwezigen wanhopig een uitweg te vinden, terwijl beneden de vlammen zich door het gebouw verspreiden. Wat begint als een geheime politieke bijeenkomst in het rustige Kedichem eindigt op 29 maart 1986 in een van de meest besproken politieke geweldsincidenten uit de Nederlandse geschiedenis.
Een verdeeld Nederland Om te begrijpen waarom de gebeurtenissen in Kedichem zo uit de hand liepen, moeten we terug naar de jaren tachtig.
Nederland is in die periode sterk verdeeld over onderwerpen als immigratie en de multiculturele samenleving. Een van de politici die zich nadrukkelijk in dat debat mengt, is Hans Janmaat. Als voorman van de Centrumpartij waarschuwt hij voor de gevolgen van immigratie en pleit hij voor strengere maatregelen.
Zijn uitspraken zorgen voor felle reacties. Voor zijn aanhangers spreekt Janmaat uit wat anderen niet durven te zeggen. Voor zijn tegenstanders vormt hij een gevaarlijke bedreiging voor de democratie. Demonstraties volgen hem door het hele land en bijeenkomsten van zijn partij leiden regelmatig tot protesten.
Een geheime bijeenkomst Op zaterdag 29 maart 1986 komen leden van de Centrumpartij (CP) en de Centrumdemocraten (CD) bijeen in Hotel Cosmopolite in Kedichem. De partijen hopen hun onderlinge conflicten bij te leggen en praten over een mogelijke samenwerking.
Omdat de organisatoren protesten verwachten, wordt de locatie geheim gehouden. Alleen genodigden weten waar de bijeenkomst plaatsvindt.
Toch blijft het geheim niet bewaard. Volgens betrokkenen wordt een van de organisatoren gevolgd vanuit Amsterdam, waardoor actievoerders ontdekken dat de vergadering in Kedichem wordt gehouden. Niet veel later vertrekken demonstranten richting het dorp aan de Linge.
De situatie escaleert Wanneer de demonstranten arriveren, loopt de situatie snel uit de hand. Ruiten worden ingegooid en stenen vliegen door de ramen van het hotel. Vervolgens wordt brandbaar materiaal naar binnen gegooid. Binnen korte tijd ontstaat brand.
In het hotel breekt paniek uit. Terwijl rook de gangen vult en het vuur zich verspreidt, proberen de aanwezigen een veilig heenkomen te zoeken. Sommigen vluchten naar de bovenverdieping, waar zij uiteindelijk ingesloten raken.
Vluchten voor de vlammen Om aan de brand te ontsnappen worden lakens aan elkaar geknoopt. Via deze geïmproviseerde touwen proberen aanwezigen vanuit de ramen naar beneden te klimmen.
Onder hen bevindt zich Wil Schuurman, destijds de secretaresse van Hans Janmaat. Tijdens haar ontsnappingspoging raakt zij ernstig gewond. Uiteindelijk moet een van haar benen worden geamputeerd.
Ook andere aanwezigen lopen verwondingen op tijdens de chaos.
Voor Hotel Cosmopolite komt alle hulp te laat. Het gebouw wordt vrijwel volledig verwoest door de brand.
Schok in Kedichem De gebeurtenissen zorgen voor grote opschudding. Het rustige Kedichem haalt het landelijke nieuws en de beelden van het uitgebrande hotel verschijnen in kranten en op televisie.
De discussie over wat er precies gebeurde duurt nog jarenlang voort. Daarbij gaat het niet alleen over de brand zelf, maar ook over de politieke spanningen van de jaren tachtig, de rol van de demonstranten en de vraag hoe ver protest mag gaan.
Voorstanders van Janmaat zien de gebeurtenissen als een politieke aanslag. Tegenstanders wijzen op de omstreden standpunten van de betrokken partijen. Over één ding bestaat echter weinig discussie: de gebeurtenissen van 29 maart 1986 hadden grote gevolgen voor de betrokkenen en maakten diepe indruk op het dorp.
Een plaats in de geschiedenis Hotel Cosmopolite werd later herbouwd. Wie tegenwoordig langs Hotel aan de Linge rijdt, ziet weinig dat nog herinnert aan de dramatische gebeurtenissen van die zaterdagmiddag.
Toch heeft Kedichem een blijvende plaats gekregen in de Nederlandse geschiedenis. Wat begon als een geheime bijeenkomst in een hotel aan de Linge groeide uit tot een gebeurtenis die bijna veertig jaar later nog altijd wordt genoemd wanneer wordt gesproken over politieke spanningen, demonstraties en geweld in Nederland.
