EVERDINGEN - Met dit tropische weer blijven veel mensen juist binnen. Ramen en deuren dicht, gordijnen half gesloten en vooral zo min mogelijk bewegen. Maar wie in de polder woont, ziet ieder jaar hetzelfde bijzondere tafereel: juist op de heetste dagen van het jaar rijden boeren af en aan over het land om te hooien. Midden op de dag. In de volle zon.

Wat bezielt die boeren toch?

“Dat heeft allemaal te maken met het weer, de zon, de wind en een goed hoogdrukgebied,” legt Wilco de Leeuw uit Everdingen uit. Samen met zijn broer Arian de Leeuw nam hij twaalf jaar geleden, na het plotseling overlijden van hun vader, de boerderij over. In deze periode van het jaar worden in huize De Leeuw de barometer en het stormglas nauwlettend in de gaten gehouden. Want hooien draait om timing.

Een strak ritme van maaien, schudden en persen
Het maai- en oogstproces van grasland, ook wel ruwvoerwinning genoemd, is een strak georganiseerde keten die meerdere keren per jaar terugkomt. Zodra de weersomstandigheden goed zijn, moet alles kloppen.

Wilco’s broer onderging onlangs een operatie en mag daarom niet tillen. Daarom nam Wilco de hele week vrij van zijn reguliere werk om het hooiseizoen goed te laten verlopen. “We beginnen met maaien met een schijven- of trommelmaaier,” vertelt hij. “Dat gebeurt vaak vroeg in de ochtend bij droog weer. Daarna wordt het gras meerdere keren geschud zodat zon en wind het vocht eruit kunnen halen.”

Vervolgens wordt het gras geharkt en in lange rijen, de zogenaamde wiersen, gelegd. Dat maakt het makkelijker om het later op te rapen en te persen. Bij de familie De Leeuw gebeuren de laatste stappen in één keer: oogsten, kleine balen persen en direct opslaan in de hooiberg.

Werken vanaf half zes in de ochtend
Rond de boerderij van de familie De Leeuw ligt zo’n twintig hectare land, verdeeld over elf percelen. En al dat gras moet in dezelfde periode verwerkt worden. “Je moet rekening houden met dauw en klamheid,” vertelt Wilco. “Daarom begint de dag vaak al rond half zes ’s morgens.”

Pas rond het middaguur zie je meestal de eerste volle oogstkarren rijden. Dan is het gras droog genoeg om binnen te halen. Op zulke dagen werkt de hele familie samen als een geoliede machine. Mannen, vrouwen en later ook de kinderen helpen mee, urenlang in de brandende zon.

900 balen hooi per dag
Gemiddeld hebben de broers dertig tot veertig vleeskoeien. Het hooi dat ze maken is deels voor hun eigen dieren en deels voor de kleinschalige fourage handel.  Op piekdagen halen ze zo’n 800 tot 900 balen hooi van het land.

En daar blijft het niet bij. Naast hun dagelijkse werk, hun gezinnen en hun eigen hooiseizoen helpen ze ook andere boeren in de omgeving.

“Het is best zwaar,” geeft Chantal eerlijk toe. “Maar deze tijd van het jaar heeft ook iets moois. En ik vind het vooral gezellig.”

Deze week stond ze samen met haar schoonzus Andriesa bij 31 graden op een open wagen. Met een hooihaak persten en laadden ze in één uur tijd maar liefst driehonderd pakken hooi.

Kuilgras of hooi: wat is eigenlijk het verschil?
In april werd er op de percelen eerst kuilgras gewonnen. Vanaf nu wordt er meestal nog drie keer gehooid. Het verschil zit vooral in de droogtijd en de voedingswaarde. Kuilgras hoeft na één tot twee dagen drogen al opgeslagen te worden. Het bevat veel eiwitten en dient als energierijk basisvoer voor het vee. Hooi moet juist veel langer drogen. Alleen dan blijft het luchtig, houdbaar en van goede kwaliteit.

Alles draait om het juiste moment
Tijdens het interview staat Wilco ondertussen alweer klaar om naar het achterste perceel te rijden.
“Zo meteen beslis ik of we vanmiddag nog gaan oogsten of dat het morgen wordt,” zegt hij terwijl hij richting de trekker loopt. “Het voordeel van alles zelf doen, is dat je invloed houdt op de kwaliteit. Als het gras nog niet luchtig genoeg ligt, laten we het gewoon nog een dag liggen.”

Terwijl ik dit artikel in de schaduw uitwerk, dwalen mijn gedachten af naar de familie De Leeuw. Naar de open kar in het weiland. Naar de hitte, het stof en het ritme van het hooien. Terwijl de rest van Nederland verkoeling zoekt, werken zij onverstoorbaar door in de volle zon, omdat juist dán het perfecte hooi gemaakt wordt.