RIVIERENLAND - Het is deze donderdag niet alleen Hemelvaart, maar óók Nationale Stoomtreindag. Een goed moment om terug te blikken op een bijzonder curiosum uit de Betuwse geschiedenis: de stoomtram tussen Tiel en Culemborg.
Het was niet de eerste openbare vervoersverbinding in de regio. Al in 1868 werd er in Geldermalsen een station gebouwd aan de lijn tussen Utrecht en Boxtel. Verbindingen tussen Geldermalsen en Elst en Geldermalsen en Gorinchem volgden en ook Tiel en Culemborg werden op het landelijke spoornetwerk aangesloten.
Hoge verwachtingen Maar binnen de westelijke Betuwe liep er geen echte verbinding. Zeker Buren bleef hierdoor afgezonderd van de rest van de regio én het land. Daarom werd er aan het einde van de 19e eeuw nagedacht over een stroomtramverbinding tussen de dorpen in de streek.
Bij de oprichting van de NV ‘Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg’ (TBC) in 1903 waren de verwachtingen dan ook hoog. De tram zou vast druk worden, als enige grote verkeersader van de regio. Er werden vier stoomlocomotieven ingekocht en verschillende rijtuigen.
Een reis van een uur De verbinding – met vier trams – werd in 1906 dan ook zeer feestelijk geopend. Het lijntje begon toen in Tiel en liep langs Drumpt, Kerk-Avezaath, Erichem, Buren, Asch, Zoelmond en Beusichem naar station Culemborg.
De hele reis van het ene eindpunt naar het andere duurde ongeveer een uur. Er werden niet alleen reizigers vervoerd: zeker in de latere jaren werd de tram vooral gebruikt voor goederentransport, zoals fruit van de vele fruitboeren langs de lijn.
Niet populair Helaas bleek de tram niet erg populair in de regio. Inwoners vonden het duur en probeerden de kosten te drukken, bijvoorbeeld door een deel van de route te lopen. De ‘Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg’ leed vanaf het begin verlies, een proces dat in stroomversnelling belandde na de aanvang van de Eerste Wereldoorlog.
Uiteindelijk zou de tram slechts elf jaar rijden. De laatste rit vond plaats in 1918.
