VIANEN - Rotte tanden, mank lopen en veel klitten in de vacht. De Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn ziet het aantal meldingen van verwaarloosde dieren toenemen. Vrijwilligers van Utrechtse dierenambulances herkennen zich hier helaas maar al te goed in.

Gerrit de Boom van Dierenambulance Vianen haalt wekelijks verwaarloosde katten, honden en vogels op. "We hebben huilende mensen aan de telefoon gehad, die weten dat het dier geholpen moet worden."

Vanmiddag haalt hij nog een katje op in Culemborg, vertelde hij aan RTV Utrecht. "Hij moet volgens het baasje ingeslapen worden, maar de mevrouw heeft daar geen geld voor", zegt De Boom. Volgens het baasje is de kat oud en ziek en heeft het beestje een bult in de buik. Soms zijn er juist mensen die hun kat in willen laten slapen omdat ze de kosten niet meer kunnen betalen. "Dat kan natuurlijk niet."

Kosten lopen op
De Boom ziet dat de kosten flink oplopen om voor huisdieren te zorgen. "Ik kan niet in de portemonnee kijken van de mevrouw waar ik vanmiddag heen ga, maar medische kosten voor dieren zijn vergeleken met vijf jaar geleden verdubbeld, het kan zo oplopen tot zes- of zevenduizend euro." Veel dierenartsen zijn overgenomen voor commerciële ketens, laat hij weten. "Ook het voer is duurder geworden, je betaalt zo 80 euro voor een pak."

Meldingen gestegen
De Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn zegt dat de meldingen van verwaarlozing vooral in 2023 en 2024 stegen en de meldingen in 2025 verhardden. De dieren krijgen bijvoorbeeld geen medische zorg, zijn mager of leven in vieze huizen.

Het afgelopen jaar zijn er 350 keer meldingen gemaakt van huisartsen in Nederland, volgens Jelko de Ruijter van de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn. "Als huisartsen meldingen maken, dan weet je dat er echt wat aan de hand is." Het verbod op dierverwaarlozing staat in artikel 2.2 lid 8: Het is houders van dieren verboden aan deze dieren de nodige verzorging te onthouden.

Gedumpt
Een andere dierenambulance in de provincie Utrecht ziet veel dumpingen van dieren. Ze krijgen weleens een belletje van iemand die zegt dat een zwerfkat aan het bevallen is. "Dan denk ik, er klopt iets niet aan dit verhaal", aldus de dierenambulance medewerker. Zij denkt dat mensen hun eigen dieren dumpen op straat omdat ze de oplopende kosten niet meer kunnen betalen om voor het dier te zorgen.

Mensen kunnen hun huisdier namelijk naar het asiel brengen. Dan moeten zij afstandskosten betalen, die zijn meestal rond de honderd euro. Ook moeten zij, als het dier bij het afstaan behandeling nodig heeft, de medische kosten alsnog betalen.

Geldoplossing
"We hebben huilende mensen aan de telefoon gehad. Zij weten dat een dier geholpen moet worden maar hebben het geld niet", zegt De Boom van Dierenambulance Vianen. "Een meneer had een hondje met een hernia. Een operatie kostte 3600 euro. Hij zei tegen ons, jullie moeten hem laten inslapen of andere eigenaar zoeken want ik heb geld niet."

Als mensen echt geen geld hebben om hun dier te helpen, wordt er gekeken naar andere oplossingen, volgens De Boom. "Soms staan mensen onder bewind en dan betaalt de bewindvoerder meestal, soms heeft de gemeente hier een potje voor en stichtingen zoals Sterk voor Dieren helpen ook veel. We komen er altijd uit, maar de stichtingen zijn ook geen bodemloze putten en wij rijden ook niet op water."

Keuzes
De Boom adviseert toekomstige baasjes om van tevoren goed uit te rekenen hoeveel kosten er bij komen kijken. "Veel mensen halen een poes bij de boer om de hoek en denken dit is het, maar daar begint het pas. Eten, speeltjes, castreren en een pension noem het maar op, dat loopt op tot wel duizenden euro's per jaar."

Hij zegt dat mensen keuzes moeten maken. Zo ziet hij mensen die geen geld hebben voor een poes maar sloffen en dure telefoons op tafel hebben liggen. Aan de andere kant ziet hij ook mensen die beter voor hun dieren zorgen dan voor zichzelf. "Ik ken mensen die bijvoorbeeld zelf hun maaltijd overslaan om hun hond te kunnen voeren. Dat vind ik knap, maar dat is ook weer niet de bedoeling."

Naast hoge kosten spelen volgens ambulancebroeders De Boom en Van der Heijden ook psychische problemen een rol. Zo zien de dierenambulances vaker dat huisdierenbezit samengaat met psychiatrische of verslavingsproblematiek.

Rotte tanden
Als de dierenambulance ziet dat een huisdier niet terug zou moeten gaan naar het baasje, neemt de ambulance contact op met de dierenpolitie of de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn.

Volgens Jelko de Ruijter van de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn zijn er meerdere signalen waaraan mensen verwaarlozing van dieren kunnen herkennen. "Als het dier bijvoorbeeld een vervilte vacht heeft, erge klitten, rotte tanden of mank loopt. Als je de indruk krijgt dat een dier niet in orde is, probeer met de eigenaar te praten en daarna kun je ons bellen: 144."