WEST BETUWE - Een aantal toekomstige oppositiepartijen in West Betuwe stelden afgelopen dinsdagavond kritische vragen aan informateur Jan Markink. ChristenUnie, Verenigd West Betuwe en Pro West Betuwe wilden graag weten waarom er eigenlijk is gekozen voor Dorpsbelangen, SGP en D66 (eerder nog aangevuld met VVD). “Waarom scoort de nieuwe coalitie beter dan de bestaande coalitie?”, vroeg Piet Jan den Dikken (ChristenUnie) aan informateur Jan Markink.

“26 duizend inwoners zijn benieuwd wat uw afwegingen zijn geweest: waarom bepaalde partijen wel en bepaalde partijen niet aan de formatie deelnemen”, zei Den Dikken. In het verslag van de informateur stond namelijk geen inhoudelijke uitleg over de keuze. “Verkiezingen zijn openbaar, het formatieproces en de vervolgstappen zouden dat in onze ogen ook moeten zijn”, voegde Renske de Zwart (Pro West Betuwe) er nog aan toe.

Keuze van de partijen zelf
De informateur gaf aan dat er door alle partijen is gekozen voor deze manier van verkennen. Daarin is er niet gekozen voor een zeer openbare verkenning. Volgens hem is er met alle negen partijen overlegd welke coalitie het meest voor de hand ligt. “Als het bijvoorbeeld gaat over kernenbeleid, financiën, wonen en over de asielwet en een AZC. Daaruit kwam de conclusie dat deze vier partijen elkaar daarin het beste kunnen vinden”, legde hij later uit.

Breekpunten
In het verslag stond dat meerdere coalities als optie voorbij zijn gekomen. De drie partijen vroegen zich ook af wat de breekpunten waren. “Waarom zijn die varianten afgevallen?”, vroeg Den Dikken.

Volgens Markink waren er bij meerdere partijen breekpunten, onder meer rond het sociaal domein en de spreidingswet. Die speelden mee in de uiteindelijke afweging.

Huidige coalitiepartijen teleurgesteld
Verenigd West Betuwe en de ChristenUnie zaten afgelopen vier jaar in de coalitie. “Wij constateren dat Verenigd West Betuwe buiten de onderhandelingen voor een nieuw coalitieakkoord is gehouden. Ondanks onze inzet, betrouwbaarheid en constructieve houding heeft Dorpsbelangen ervoor gekozen een andere richting in te slaan”, zei Gijsbert van de Water (VWB). Volgens de partij betekent de keuze voor de SGP een duidelijke koerswijziging.

Pro West Betuwe vroeg zich verder af waarom er niet was gekozen voor een raadsbreed akkoord (een akkoord waar een groot deel van de partijen achter staat). Volgens Markink was dit geen optie, omdat hij dit niet als opdracht meekreeg van de partijen. Toch opperde Pro de formerende partijen om wel op een aantal onderwerpen zoals wonen en kerngericht werken alsnog een raadsbreed akkoord te sluiten.

Andere partijen zijn stil
Alle andere partijen waren stil tijdens de voorlegging van het verslag. Ook de VVD, waar de middag vóór de raadsvergadering duidelijk werd dat zij niet meer verder gingen formeren met de andere drie partijen, was stil.

Echte antwoorden op de vragen van de drie partijen kwamen dus niet. Het lijkt erop dat andere partijen het voor nu prima vinden hoe de formatie verloopt. Maar waarom er is gekozen voor deze drie partijen, waarom andere partijen niet meedoen en waarom de VVD op het laatste moment toch niet meedoet, dat is nog steeds niet duidelijk.