VIANEN - In 1560 liet Hendrik van Brederode, heer van Vianen, in het Viaanse Bos een bijzonder kasteel bouwen voor zijn echtgenote Amalia van Nieuwenaar-Alpen. Uit liefde vernoemde hij het slot naar haar: Amaliastein. Het diende als zomerverblijf, een zogenoemde lusthof waar het echtpaar zich kon terugtrekken.

Het kasteel werd gebouwd op een omgracht terrein en kende twee belangrijke bouwfasen: de oorspronkelijke aanleg in 1560 en een vernieuwing rond 1650.

Vlucht en verlies in roerige tijden
Hendrik van Brederode speelde een belangrijke rol in het verzet tegen de Spaanse overheersing. Hij sloot zich in 1565 aan bij het Eedverbond der Edelen en bood in 1566 het smeekschrift aan landvoogdes Margaretha aan.

Toen in 1567 Spaanse troepen Vianen naderden, moesten Hendrik en Amalia halsoverkop vluchten. Hun bezittingen, waaronder Amaliastein, werden in beslag genomen en verbeurd verklaard.

Het leven rond het kasteel
In de 17e en 18e eeuw kreeg het terrein van Amaliastein een duidelijke indeling. In het midden lag een plein, met aan de ene zijde het hoofdgebouw en aan de andere zijde een terras met een bijgebouw. Daaromheen lag een formele tuin, verdeeld in ommuurde vakken die onder andere als moestuin dienden.

Vandaag de dag is het omgrachte kasteelterrein nog steeds zichtbaar. Ook een deel van het Viaanse Bos is bewaard gebleven. Het gebied heeft inmiddels een nieuwe functie gekregen als park en speeltuin voor de buurt.

Stichting Amaliastein: tradities levend houden
De naam Amaliastein leeft voort in Stichting Amaliastein, die in 1991 werd opgericht. De stichting heeft als doel om feestdagen, tradities en bijzondere gebeurtenissen in Vianen tot leven te brengen. De keuze voor de naam is bewust: zo blijft de verbinding met de rijke lokale geschiedenis behouden.

Al meer dan 30 jaar organiseert de stichting evenementen voor en door de gemeenschap. De organisatie draait volledig op vrijwilligers en richt zich op het versterken van saamhorigheid in Vianen.

Wat doet de stichting?
De belangrijkste activiteiten van Stichting Amaliastein zijn het organiseren van evenementen en festiviteiten in Vianen, het versterken van historisch besef en lokale verbondenheid, en het vieren van landelijke feestdagen met een eigen, lokale invulling. De bekendste activiteit is het jaarlijkse Koningsdagfeest in de Kasteeltuin. Dit jaar vindt de feestweek plaats van 24 tot en met 28 april 2026.

Motortoertocht op zaterdag 25 april
Een van de vaste, maar minder opvallend gepromote activiteiten is de motortoertocht. Deze start om 10:00 uur vanuit de Kasteeltuin Amaliastein.

Motorliefhebbers kunnen deelnemen aan een gezellige rit langs een uitgezette route. De kosten bedragen €10 per persoon, inclusief koffie en iets lekkers bij ontvangst. De volledige opbrengst gaat naar een goed doel.

De tocht heeft een extra betekenis: de opbrengst gaat naar Team Boppe, dat sinds 2020 deelneemt aan Alpe d’HuZes.

Vrijwilligers met hart voor de buurt
Achter de stichting staan betrokken vrijwilligers, zoals Olaf van Zelst. Hij groeide op in de wijk Amaliastein en is sinds 2016 actief binnen de organisatie. Inmiddels woont hij in Houten, maar hij blijft zich inzetten voor de stichting, onder andere op het gebied van communicatie en PR.

Voor Olaf is het organiseren van evenementen een manier om iets terug te doen voor de samenleving. Jaarlijks neemt hij zelfs een hele week vrij om te helpen.

Zoals hij zelf zegt: “Ik denk er nog niet over na om hiermee te stoppen — het is gewoon te leuk.”

De motortoertocht is ook voor hem een bijzonder onderdeel van het programma: een activiteit die al vanaf het begin bestaat en niet alleen plezier brengt, maar ook bijdraagt aan een goed doel.