VIJFHEERENLANDEN - De presentatie van het advies van informateur Doekle Terpstra heeft in de gemeenteraad van Vijfheerenlanden tot gemengde reacties geleid. Waar sommige partijen zich kunnen vinden in de voorgestelde richting, spreken anderen van teleurstelling en onbegrip. Daarnaast wilde Hart voor Vijfheerenlanden niet ingaan op hun wethouderskandidaat, wat vragen opriep bij PvdA, waar wethouder en lijsttrekker Joop van Montfoort onlangs plots vertrok.

Volgens informateur Terpstra stond één thema centraal in zijn gesprekken met alle fracties: “Gemeenschappelijkheid. Alle partijen gaven aan bereid te zijn verantwoordelijkheid te nemen voor het besturen.” Juist daardoor was het volgens hem lastig om een keuze te maken. “Het was niet eenvoudig om vanochtend het bericht te brengen en een aantal fracties teleur te stellen", vertelt hij tijdens de raadsvergadering van maandag 13 april.

De informateur benadrukte dat er in de gesprekken nauwelijks sprake was van inhoudelijke breekpunten. “Dat is een belangrijke observatie”, aldus Terpstra. In plaats van een dichtgetimmerd coalitieakkoord adviseert hij een hoofdlijnenakkoord, waarin ruimte blijft voor debat en inbreng vanuit de raad. “Een akkoord dat niet alleen richting geeft, maar ook de rol van de raad versterkt.”

Informateur Terpstra adviseerde afgelopen maandag in een rapport om een coalitie te onderzoeken met CDA, SGP, VVD en Hart voor Vijfheerenlanden (HvV). Daarbij zei hij dat een coalitieakkoord op hoofdlijnen het meest gepast zou zijn.

Tevredenheid bij formerende partijen
De partijen die door de informateur als basis voor een nieuw college worden gezien, reageren positief op het advies. Het CDA spreekt van een belangrijke volgende stap. “Als grootste partij voelen we een grote verantwoordelijkheid en gaan we deze fase met overtuiging in”, zei fractievoorzitter Marieke van der Spek. Ook de VVD en SGP kan zich vinden in de gekozen richting. 

En nieuwkomer Hart voor Vijfheerenlanden noemt de uitkomst “goed navolgbaar” en zegt tevreden te zijn dat er recht wordt gedaan aan de verkiezingsuitslag. Opvallend was wel dat HvV eerder aangaf een oppositierol logisch te vinden. “Maar we hebben ook aangegeven open te staan voor een rol in een coalitie”, zei Thomas van Montfoort tijdens de vergadering.

‘Niet serieus genomen’
Bij partijen die buiten de voorgestelde coalitie vallen, overheerst juist teleurstelling. VHL Lokaal – de vorige periode nog lid van de coalitie – was duidelijk. “Wij constateren dat we vanaf het begin niet serieus genomen zijn”, aldus fractievoorzitter Teus Meijdam.

Ook wijst VHL Lokaal erop dat er weinig is teruggekeken op de afgelopen bestuursperiode, waarin zij deel uitmaakten van de coalitie. “We hebben veel bereikt en altijd goed samengewerkt.” De partij bereidt zich nu voor op een rol in de oppositie, maar wenst de formerende partijen wel succes.

PvdA: ‘Geen inhoudelijke breekpunten’
Ook de PvdA reageert kritisch op het advies. Fractievoorzitter Siham Amghar benadrukt dat haar partij zich de afgelopen jaren als een stabiele en betrouwbare partner heeft opgesteld. “We zijn al twintig jaar een stabiele factor in het gemeentebestuur.”

Volgens de partij is het wel positief te noemen dat andere partijen niet met hen in zee wilden door inhoudelijke verschillen. De PvdA zegt de oppositierol serieus op te pakken. “We zullen voorstellen steunen waar ze goed zijn en kritisch zijn waar het beter kan.”

‘Koude douche’ voor andere partijen
Andere partijen reageren verrast. Zo noemt J.C. Breur het advies “een koude douche”. Volgens hem heeft zijn partij zich constructief opgesteld en was er bereidheid tot compromissen. “We herkennen ons niet in de inhoudelijke afstand die wordt geschetst.”

Hij wijst erop dat zijn partij juist had aangegeven mee te willen bewegen op gevoelige dossiers, zoals zondagsrust en de energietransitie. “Dat dit nu als blokkade wordt gezien, verbaast ons.”

'Olifant in de kamer'
In de tweede termijn ontstond discussie over de transparantie van het proces. De PvdA stelde vragen over een mogelijke nieuwe wethouderskandidaat bij HvL. Ook omdat zij eerder aangaven een oppositierol logisch te vinden. “Er is hier een grote olifant in de kamer. Laten we deze ook benoemen”, zei Van Doorn van de PvdA.

Daarbij doelt hij op het opzeggen van het lidmaatschap van Joop van Montfoort bij de PvdA. Mede daardoor is ervoor gekozen de PvdA niet mee te laten formeren. De zoon van Van Montfoort is de fractievoorzitter van HvL.

“Ik wil weten of de laatste twee weken iemand vrij is gekomen voor jullie als wethouderskandidaat”, zei Van Doorn. Daarbij doelde hij op de vader van Thomas van Montfoort.

Hart voor Vijfheerenlanden gaf aan eerst het formatieproces af te willen wachten voordat er verder wordt ingegaan op kandidaten.

Vervolg
Met het advies van informateur Terpstra ligt de bal nu bij de partijen die de formatie gaan voortzetten. De komende periode moeten zij komen tot een akkoord en een nieuw college.

Hoewel de informateur zijn taak als afgerond beschouwt, is duidelijk dat de politieke verhoudingen in Vijfheerenlanden nog volop in beweging zijn. En iedereen is benieuwd wie de wethouderskandidaat wordt van Hart voor Vijfheerenlanden.