REGIO - Cirtex, het centrum voor circulair textiel in Rivierenland, deed het financieel in de eerste vier jaar niet zo goed als gehoopt vanwege slechte omstandigheden in de mondiale textielsector. Wel heeft Cirtex maatschappelijk veel bijgedragen, concluderen Avri en Werkzaak in een rapport.

Cirtex werd in 2022 opgezet als samenwerkingsverband tussen afvalverwerker Avri, kringlooporganisatie 2Switch en Werkzaak, dat inwoners ondersteunt die om uiteenlopende redenen niet gemakkelijk aan het werk kunnen. Enerzijds moest de organisatie bijdragen aan het streven om in 2030 de helft van al het textiel in Rivierenland te herbruiken, anderzijds moest Cirtex werkplekken bieden aan mensen die moeite hebben om mee te komen op de arbeidsmarkt.

Instabiliteit textielmarkt
Dat eerste blijkt lastiger dan gehoopt. Sinds 2024 is er crisis op de wereldwijde textielmarkt: door een combinatie van de oorlog in Oekraïne, economische instabiliteit in Afrikaanse landen en de opkomst van fast fashion (goedkope kleding van bedrijven als Shein) zitten textielbedrijven nu met een overschot aan kleding die ze niet meer kwijt kunnen.

Sinds 2024 staan daardoor de prijzen onder druk, wat ook Cirtex raakt - Avri draagt textielafval af aan het bedrijf, dat dat nu niet of alleen voor weinig kwijt kan. De organisatie kwam na een bescheiden positief resultaat in 2023 twee jaar in het rood te staan, waardoor het uiteindelijk vier ton tekortkwam. Dat gat wordt vooralsnog grotendeels gevuld met garanties vanuit Werkzaak.

De landelijke doelstelling van 50 procent ‘circulair’ textiel in 2030 lijkt niet haalbaar, concludeert Avri. Ook de aannames over het afvalpercentage vielen tegen – niet 13 procent maar bijna 30 procent van de inhoud van de textielcontainers is onbruikbaar.

Maatschappelijke waarde
Toch ziet het samenwerkingsverband Cirtex niet als een mislukking. Dat heeft te maken met de zogenoemde ‘brede businesscase’: het doel is immers niet alleen een bedrijf dat zichzelf kan bedruipen, maar ook een die een maatschappelijke rol speelt.

Die maatschappelijke rol bespaart Avri en Werkzaak weer geld. Onder andere omdat inwoners die bij Werkzaak aankloppen, nu ook in dienst kunnen komen bij Cirtex en zelfs kunnen uitstromen naar een betaalde baan in het bedrijfsleven (dat deed zo’n 20 procent). Dat levert Werkzaak detacheringsinkomsten op én bespaart op uitkeringen.

Daarnaast bespaart Avri op transportkosten voor textiel, omdat het lokaal in de regio bij Cirtex terecht kan, zo’n 65.000 euro in 2025. Wanneer die besparingen worden meegerekend, levert Cirtex de regio volgens het onderzoek over meerdere jaren ongeveer 597.000 euro op.

Bestaansrecht
In het rapport concluderen de onderzoekers dat Cirtex bestaansrecht heeft. Ze kunnen alleen niet beloven of en wanneer het bedrijf ook zelf weer winst zal maken. Het rapport is ter informatie doorgegeven aan de betrokken gemeentes.