WEST BETUWE - De gemeenteraad van West Betuwe heeft de begroting voor 2026 en de tweede bestuursrapportage 2025 vastgesteld. De gemeente staat er financieel goed voor, maar de raad waarschuwt voor hoge woonlasten en een tekort aan betaalbare woningen. Ook nam de raad donderdag 6 november drie moties aan over een zorginitiatief in Beesd, een woongebouw op de plek van het voormalige politiebureau in Geldermalsen en het terugdringen van de lokale lasten.
 
Volgens wethouder Den Dikken (Financiën) is er voor het eerst in jaren sprake van rust in de begroting. “We hebben de groei van de uitgaven gestopt, vooral in het sociaal domein. Dat is een trendbreuk”, zei hij. Met het programma Financieel Fit zou de gemeente zo’n zes miljoen euro hebben bespaard. 
 
De wethouder benadrukte dat de gemeente wel moet nadenken over grote investeringen die eraan komen, zoals een nieuwe sporthal, dorpshuizen en wegen rond woningbouwlocaties. Daarvoor wil het college een investeringsfonds opzetten, waarvan de basis in 2026 wordt uitgewerkt.
 
Lokale lasten hoog, maar daling niet realistisch
Tijdens de vergadering werd de motie ‘Financieel fit voor iedereen’ van SGP, LLB, VVD, CDA, GroenLinks/PvdA en Dorpsbelangen ingediend en die kreeg een meerderheid. De raad wil dat het programma Financieel Fit wordt doorgezet en versterkt, met als doel de lokale lasten op termijn te verlagen.
 
Toch temperde wethouder Den Dikken de verwachtingen tijdens de vergadering: “Wie de woonlasten naar het landelijk gemiddelde wil brengen, moet de onroerende-zaakbelastingen met 67 procent verlagen. Dan moeten we heel veel zaken gaan schrappen.” Toch hoopt de raad dat blijvende efficiëntie en creativiteit in het gemeentelijk apparaat de lasten uiteindelijk kunnen drukken. Het is ook niet gek dat de gemeenteraad dit wil, want West Betuwe is  één van de duurste gemeentes in Nederland.
 
Woningbouw en leegstand
De woningbouw blijft een belangrijk speerpunt in de gemeente. Wethouder Jacoline Hartman (Wonen) herhaalde tijdens de vergadering dat West Betuwe vasthoudt aan het doel van 2.600 nieuwe woningen tot 2030. De woningbouwmonitor laat volgens haar zien dat dit haalbaar blijft.
 
Tegelijk werd de motie ‘Ontwikkelen woongebouw voormalig politiebureau Geldermalsen’ aangenomen. De raad wil dat de gemeente op die plek een gebouw realiseert met betaalbare koopwoningen, waarbij de woningen voor de helft tot 250.000 euro kosten en de andere helft tot maximaal 450.000 euro. Volgens de motie is de locatie van de gemeente zelf, en daarom bij uitstek geschikt om actief te ontwikkelen.
 
Wethouder Rutger Van Stappershoef liet weten dat er nog onderzoek loopt naar onder meer parkeerplaatsen en de zendmast op het terrein. De resultaten worden begin 2026 verwacht. Hij ontraadde dan ook de motie in afwachting van de resultaten.
 
Door de raad werden ook nog vragen gesteld over de leegstand in het centrum van Geldermalsen. Van Stappershoef gaf aan dat de gemeente geen leegstandsverordening kan toepassen, maar wel het gesprek aangaat met ondernemers.
 
Kerngerichtwerken
De raad stemde ook in met de motie ‘Steuntje in de Rug’. Het gaat om het pand Jeugdlaan 5 in Beesd, waar inwoners en organisaties werken aan een lokaal zorg- en ontmoetingsinitiatief onder de noemer Beesd voor elkaar. Het college moet het pand twee jaar lang beschikbaar stellen, zodat de initiatiefnemers tijd krijgen om het plan rendabel te maken. Na anderhalf jaar volgt een evaluatie, staat er in de motie.
 
Het college blikte ook terug op het programma Kerngericht werken, waarmee inwoners invloed hebben op plannen in hun dorp. Inmiddels zijn er zo’n 700 kernagenda’s opgesteld, waarvan 530 punten zijn afgerond. “We bereiken wat we willen bereiken. Van dorpsommetjes tot jongerenvoorzieningen, overal zien we maatwerk”, zei Van Stappershoef in de vergadering.
 
Duurzaamheid en jeugdzorg
De lokale isolatiesubsidie blijkt daarnaast een groot succes vertelde wethouder Joke van Vrouwerff. Tot oktober zijn 273 aanvragen ingediend, waarvan 205 toegekend. De wethouder liet weten dat West Betuwe ruim 1,4 miljoen euro uit het Nationaal Isolatieprogramma heeft ontvangen, waarmee isolatiebonnen worden uitgegeven via het Energieloket. “De regeling voorziet duidelijk in een behoefte”, aldus Van Vrouwerff tijdens de vergadering.
 
Volgens wethouder De Geus is het aantal jongeren met jeugdzorg de afgelopen jaren gedaald. Hij ziet dat als een teken dat de hervormingen in de jeugdzorg beginnen te werken. “Preventie werpt zijn vruchten af, al gaat het langzaam”, zei De Geus. De wethouder benadrukte dat de gemeente inzet op evidence based methoden en meer samenwerking in het sociaal domein.
 
Spreidingswet: “Nog te veel onzekerheid”
De toekomst van de Spreidingswet, die asielopvang over gemeenten moet verdelen, blijft onduidelijk. “De wet wordt waarschijnlijk ingetrokken, maar zolang dat niet formeel is, houden we pas op de plaats”, verklaarde De Geus. De gemeente heeft een bezwaarprocedure lopen en wacht nog op een uitspraak. Volgens het college is het daarom niet verstandig om nu nieuwe opvanglocaties voor te bereiden. SRC schreef laatst nog een artikel over het uitstelgedrag van het college.
 
Staalslakken in Spijk
Tot slot gaf burgemeester Servaas Stoop een update over het dossier staalslakken in Spijk. De gemeente werkt samen met provincie, waterschap en rijk aan een oplossing voor de verontreinigde grond. “We verwachten in januari een bestuurlijk overleg met de staatssecretaris”, zei Stoop.
 
Sinds juli geldt een tijdelijk verbod op de verwerking van staalslakken vanwege het mogelijk ontstaan van gevaarlijke stoffen. Alleen met een ontheffing van het Rijk kan verwerking plaatsvinden. De eigenaar van het terrein werkt aan een aanvraag; de gemeente zal daarbij een zienswijze indienen.
 
Conclusie
De begroting van West Betuwe is sluitend en de reserves zijn op orde. Maar achter de cijfers schuilt een herkenbare spanning: inwoners betalen relatief veel, terwijl de gemeente tegelijk zoekt naar geld voor nieuwe voorzieningen. De aangenomen moties over betaalbaar wonen en maatschappelijke initiatieven laten zien dat de raad niet alleen op de cijfers wil sturen, maar vooral op de leefbaarheid in de kernen.