SRC Regio-nieuws

Herstructurering woonwagenkamp De Griend bijna klaar, uitbreiding mogelijk

Dinsdag 7 oktober 2025 | Jochem den Hertog
Herstructurering woonwagenkamp De Griend bijna klaar, uitbreiding mogelijk
Ter illustratie.
WAARDENBURG - Na jaren van vertraging, juridische procedures en oplopende kosten is er eindelijk licht aan het eind van de tunnel voor woonwagenlocatie De Griend in Waardenburg. De herstructurering van zes standplaatsen is namelijk bijna afgerond. Daarnaast lijkt een uitbreiding van standplaatsen bij De Griend toch wel mogelijk. “Het lijkt erop dat met realistische maatregelen een uitbreiding van het aantal standplaatsen op De Griend mogelijk is,” staat in een recente informatienota aan de gemeenteraad.
 
Wat begon als een herstructureringsproject in 2019 van één miljoen euro, is inmiddels uitgegroeid tot een hoofdpijndossier van bijna 1,9 miljoen. En aan die oplopende kosten lijkt nog geen einde te komen. Een onderzoek naar de uitbreiding gaat namelijk extra kosten met zich meebrengen, geeft het college van West Betuwe aan.
 
Het dossier: ‘De Griend’
Het verhaal rondom De Griend begon toen de net gefuseerde gemeente West Betuwe in 2020 één miljoen euro reserveerde voor de verplaatsing of herinrichting van de locatie, die daarvoor eigendom was van de voormalige gemeente Neerijnen. Op het terrein staan twaalf woonwagens, terwijl er officieel slechts ruimte is voor zes.
 
De leefomstandigheden waren uiteindelijk zo slecht, dat de gemeente het onderzoek naar de verplaatsing niet kon afwachten en in 2021 besloot om de bestaande zes plekken te herstructureren. Voor de andere bewoners moest nog wel naar een nieuwe plek worden gezocht.
 
Die alternatieve locatie werd echter nooit gevonden. Tegelijkertijd zorgden technische en administratieve problemen, zoals de vertraging bij nutsaansluitingen, personeelswisselingen en oplopende bouwkosten, voor forse vertragingen en kostenstijgingen bij de herstructurering en het onderzoek.

Om de herstructurering te kunnen afronden, moest de gemeenteraad in juni 2025 755.000 euro extra beschikbaar stellen (waarvan 455.000 euro bedoeld was voor de al gemaakte kosten), bovenop het oorspronkelijke miljoen. Dat bedrag dekt dus ook onderzoeken naar uitbreiding van De Griend. In totaal lopen de kosten voor dit woonwagenkamp in 6 jaar tijd uit op 1,9 miljoen euro.
 
Verloop herstructurering
Volgens de gemeente verloopt de herstructurering volgens planning. De afgelopen maanden is er gewerkt aan de aanleg van nieuwe nutsvoorzieningen (leidingen voor gas, elektra en water) bestrating en erfafscheidingen. Ook zijn oude bergingen gesloopt en standplaatsen opnieuw ingericht. De officiële oplevering van het terrein staat gepland vóór 1 november 2025.
 
“Met de afronding van de herstructurering, komt er een huurstandplaats beschikbaar voor een bewoner van De Griend. Met de bewoners van de tijdelijke woonunits en met de aanwezigen op de bewonersavond is besproken om één van de bewoners van de tijdelijke woonunits (een gezin) deze huurstandplaats aan te bieden”, aldus het college in de raadsinformatienota. De gemeente onderzoekt hierbij of het mogelijk is om een woonwagen te leveren. “De kandidaat huurder heeft geen financiële middelen om zelf een woonwagen te bekostigen.”
 
Voor de bewoner van de tweede tijdelijke woonunit hoopt de gemeente in het voorstel voor de uitbreiding een standplaats te kunnen realiseren. Voor nu verblijft deze bewoner nog in een tijdelijk woning.
 
Tijdens de werkzaamheden hield de gemeente nauw contact met bewoners, onder meer via nieuwsbrieven en vaste contactmomenten op de locatie. Tijdens een bewonersavond in juli werd ook een eerste schets gepresenteerd van een mogelijke uitbreiding. Bewoners reageerden daar volgens de gemeente positief op.
 
Onderzoek naar uitbreiding
Naast de uitgevoerde herstructureringsplannen heeft de gemeente ook verder onderzoek laten doen naar de mogelijke uitbreiding van De Griend. Dit onderzoek is nog niet volledig afgerond, maar uit de eerste resultaten blijkt dat de belangrijkste knelpunten bij het uitbreiden zitten in het geluid van het dichtbijgelegen spoor en bodemvervuiling door de voormalige vuilstort.

Het college meldt met een voorzichtige toon dat deze problemen met passende maatregelen kunnen worden opgelost. Dat betekent dat de woonwagenlocatie De Griend, toch wel wordt uitgebreid. Wat deze maatregelen inhouden is nog niet duidelijk. Eind 2025 verwacht het college met een concreet voorstel voor uitbreiding te komen waar de gemeenteraad zich over kan buigen.
 
Kosten gaan nog verder oplopen
De gemeenteraad stelde eerder dit jaar al 300.000 euro beschikbaar om de herstructurering af te ronden, maar uit de informatienota blijkt dat niet genoeg. Zo zijn er extra kosten, onder meer door juridische procedures met bewoners en aanvullend onderzoek naar de uitbreiding. Hoe deze kosten gedekt gaan worden is niet duidelijk. “Hier komen we bij de decemberwijziging of eerste bestuursrapportage 2026 op terug”, aldus het college.
 
De gemeente belooft de bewoners en de raad op de hoogte te houden. In het vierde kwartaal van 2025 volgt een nieuwe update over de voortgang van het project.
Deel dit artikel
Advertentie

Meer Regio-nieuws

Dode pony aangetroffen in de Linge bij Tiel
Dode pony aangetroffen in de Linge bij Tiel
SRC op Straat: Smeren Culemborgers zich in nu de zon weer terugkomt?
SRC op Straat: Smeren Culemborgers zich in nu de zon weer terugkomt?
Formatie West Betuwe gaat door zonder VVD: niet naar elkaar toegegroeid
Formatie West Betuwe gaat door zonder VVD: niet naar elkaar toegegroeid
Zestien teams bij walking footballtoernooi in Tiel
Zestien teams bij walking footballtoernooi in Tiel
Geen aanwijzingen voor datalek bij Ziekenhuis Rivierenland
Geen aanwijzingen voor datalek bij Ziekenhuis Rivierenland
Uitslaande brand verwoest woning aan Waaldijk in Vuren
Uitslaande brand verwoest woning aan Waaldijk in Vuren
Motie over fatbike-overlast alsnog aangenomen in Tiel
Motie over fatbike-overlast alsnog aangenomen in Tiel
Grote controle in buitengebied Neder-Betuwe: rijontzegging & vissersfouten
Grote controle in buitengebied Neder-Betuwe: rijontzegging & vissersfouten
Plan voor 24 woningen aan Prinsengracht Ameide vordert
Plan voor 24 woningen aan Prinsengracht Ameide vordert
Droom werd bijna nachtmerrie voor Focus ’07: ‘Wist niet hoe erg het was'
Droom werd bijna nachtmerrie voor Focus ’07: ‘Wist niet hoe erg het was'
Megakerk in Kesteren opent deuren: passen 1750 bezoekers in
Megakerk in Kesteren opent deuren: passen 1750 bezoekers in
Overvallen op tankstations in Tiel en Culemborg aan elkaar gelinkt
Overvallen op tankstations in Tiel en Culemborg aan elkaar gelinkt
Henry naar Groenland: 'Wat Trump daar wilde gaat helemaal niet'
Henry naar Groenland: 'Wat Trump daar wilde gaat helemaal niet'
SRC-regio ziet toename in verhuisafstand
SRC-regio ziet toename in verhuisafstand
Renovatie van begraafplaats Ter Navolging Tiel is afgerond
Renovatie van begraafplaats Ter Navolging Tiel is afgerond
Culemborg ontvangt Peace Walk op Koningsdag: ‘Vrede begint bij jezelf'
Culemborg ontvangt Peace Walk op Koningsdag: ‘Vrede begint bij jezelf'
Convenant in Neder-Betuwe lijkt te werken
Convenant in Neder-Betuwe lijkt te werken
Twee auto’s botsen in Ochten, voertuig belandt op de kop
Twee auto’s botsen in Ochten, voertuig belandt op de kop
Massale supportersstroom over A15: NEC-fans onderweg naar bekerfinale
Massale supportersstroom over A15: NEC-fans onderweg naar bekerfinale
Zwaardere stroomaansluiting in Culemborg kan wachtlijst opleveren
Zwaardere stroomaansluiting in Culemborg kan wachtlijst opleveren
Quadrijder gewond naar ziekenhuis na aanrijding met personenauto
Quadrijder gewond naar ziekenhuis na aanrijding met personenauto
Motorrijder raakt van Lekdijk in Hagestein: gewond naar ziekenhuis
Motorrijder raakt van Lekdijk in Hagestein: gewond naar ziekenhuis
Van klaslokaal naar romantasy: schrijfster Rachel Elisabeth verovert harten
Van klaslokaal naar romantasy: schrijfster Rachel Elisabeth verovert harten
SRC Weekend: Van schoolpodium naar eigen EP, Sarah volgt haar muzikale pad
SRC Weekend: Van schoolpodium naar eigen EP, Sarah volgt haar muzikale pad
Wederom afval in brand gestoken aan Teisterbandlaan
Wederom afval in brand gestoken aan Teisterbandlaan
Culemborg bouwt voorlopig geen woningen in buurt van geitenhouderijen
Culemborg bouwt voorlopig geen woningen in buurt van geitenhouderijen
Kampioensfeest Focus ’07 overschaduwd door ongeluk
Kampioensfeest Focus ’07 overschaduwd door ongeluk
Wereld Amateur Radio Dag brengt begin van SRC weer tot leven
Wereld Amateur Radio Dag brengt begin van SRC weer tot leven
Minder chaos rond afsluiting A2 in Vijfheerenlanden
Minder chaos rond afsluiting A2 in Vijfheerenlanden
SRC Weekend: Swingende gospelklanken vullen de Grote Kerk in Vianen
SRC Weekend: Swingende gospelklanken vullen de Grote Kerk in Vianen
SRC Weekend: St. Amaliastein houdt Vianen al ruim 30 jaar in feeststemming
SRC Weekend: St. Amaliastein houdt Vianen al ruim 30 jaar in feeststemming
Automobilisten uren in de file door ongeval op A15 tussen Tiel en Echteld
Automobilisten uren in de file door ongeval op A15 tussen Tiel en Echteld
Frits van den Berk al 12,5 jaar actief als vrijwillig papierprikker
Frits van den Berk al 12,5 jaar actief als vrijwillig papierprikker
Leerlingen Prins Clausschool adopteren oorlogsmonument De Krijger in Tiel
Leerlingen Prins Clausschool adopteren oorlogsmonument De Krijger in Tiel
Container volledig in brand aan Teisterbandlaan
Container volledig in brand aan Teisterbandlaan
Twee auto's zwaar beschadigd op de Erasmusweg
Twee auto's zwaar beschadigd op de Erasmusweg
Motorrijder gewond bij ongeval met fatbike in Vianen
Motorrijder gewond bij ongeval met fatbike in Vianen
Animo houdt sponsorloop voor KWF en ALS
Animo houdt sponsorloop voor KWF en ALS
Vianese Judoka Michael Korrel weer topfit na lange schorsing
Vianese Judoka Michael Korrel weer topfit na lange schorsing
UPDATE Verkenner Culemborg adviseert akkoord op hoofdlijnen met Pro en VVD
UPDATE Verkenner Culemborg adviseert akkoord op hoofdlijnen met Pro en VVD
Jacob de Kock krijgt Koninklijke onderscheiding: dertig jaar inzet
Jacob de Kock krijgt Koninklijke onderscheiding: dertig jaar inzet
Eerste editie Culemborgse Kinderkrant: gemaakt door kinderen, voor kinderen
Eerste editie Culemborgse Kinderkrant: gemaakt door kinderen, voor kinderen
GroenLinks-PvdA West Betuwe verandert naam ook naar Pro
GroenLinks-PvdA West Betuwe verandert naam ook naar Pro
Krapte woningmarkt valt mee in de regio
Krapte woningmarkt valt mee in de regio
Examenklassen stralen tijdens feestelijk gala in Tiel
Examenklassen stralen tijdens feestelijk gala in Tiel
Aanrijding op A27 bij Vianen zorgt voor flinke file
Aanrijding op A27 bij Vianen zorgt voor flinke file
Afsluiting verbindingslus bij Lunetten serieuze optie na verkeerschaos A2
Afsluiting verbindingslus bij Lunetten serieuze optie na verkeerschaos A2
SRC op Straat: Hebben de inwoners van Geldermalsen last van hooikoorts?
SRC op Straat: Hebben de inwoners van Geldermalsen last van hooikoorts?
Gemeenteraad Tiel stelt twee informateurs aan na lang gesteggel
Gemeenteraad Tiel stelt twee informateurs aan na lang gesteggel
UPDATE | Tot 18.00 uur geen treinen tussen Houten Castellum en Geldermalsen
UPDATE | Tot 18.00 uur geen treinen tussen Houten Castellum en Geldermalsen
Winnend hackathonidee van leerlingen wordt misschien wel werkelijkheid
Winnend hackathonidee van leerlingen wordt misschien wel werkelijkheid
Gemengd gevoel over formatie: 'Laten we de olifant in de kamer benoemen'
Gemengd gevoel over formatie: 'Laten we de olifant in de kamer benoemen'
Industriebrand in hoogspanningsruimte aan Kerkstraat
Industriebrand in hoogspanningsruimte aan Kerkstraat
Paul maakt in enkele weken een digitale rondleiding door Culemborg
Paul maakt in enkele weken een digitale rondleiding door Culemborg
Stichting Burgerweeshuis gaat nog vijf jaar door met Sint en Kerstacties
Stichting Burgerweeshuis gaat nog vijf jaar door met Sint en Kerstacties
Omwonenden omstreden nieuwbouwwijk blijven bezorgd
Omwonenden omstreden nieuwbouwwijk blijven bezorgd
Teleurstelling bij huidige coalitiepartners CU en VWB over formatie
Teleurstelling bij huidige coalitiepartners CU en VWB over formatie
West Betuwe ontvangt de gouden fietshelm: 'Voorkom hersenletsel'
West Betuwe ontvangt de gouden fietshelm: 'Voorkom hersenletsel'
Auto zwaar beschadigd na botsing met vrachtwagen op A2 bij Enspijk
Auto zwaar beschadigd na botsing met vrachtwagen op A2 bij Enspijk
Culemborgse uitvaartverzorgers tekenen bezwaar aan tegen uitvaartmarkt
Culemborgse uitvaartverzorgers tekenen bezwaar aan tegen uitvaartmarkt
SGP, VVD en CDA/CU zijn eruit: nieuw coalitieakkoord voor Neder-Betuwe
SGP, VVD en CDA/CU zijn eruit: nieuw coalitieakkoord voor Neder-Betuwe
Rechter ziet geen parkeerproblemen en laat asielopvang voorlopig doorgaan
Rechter ziet geen parkeerproblemen en laat asielopvang voorlopig doorgaan
Ook in Leerdam komt een spreekuur voor relaties en scheidingen
Ook in Leerdam komt een spreekuur voor relaties en scheidingen
Maartje van basisschool Blink wint provinciale finale voorlezen
Maartje van basisschool Blink wint provinciale finale voorlezen
Man rent gewond woning uit na steekincident in Ingen
Man rent gewond woning uit na steekincident in Ingen
Burgemeester is afsluiting A2 zat en komt met eigen plan: ‘Gaat te ver'
Burgemeester is afsluiting A2 zat en komt met eigen plan: ‘Gaat te ver'
Erik van Doorn beëdigd als raadslid na vertrek Joop van Montfoort
Erik van Doorn beëdigd als raadslid na vertrek Joop van Montfoort
SRC op Straat: Wat vinden mensen in Vianen van de verkeersveiligheid?
SRC op Straat: Wat vinden mensen in Vianen van de verkeersveiligheid?
Buren heeft meeste elektrische auto's van de regio
Buren heeft meeste elektrische auto's van de regio
Onderwijsregio Rivierenland start campagne: meer mensen naar het onderwijs
Onderwijsregio Rivierenland start campagne: meer mensen naar het onderwijs
Verkenner Culemborg: Meer tijd nodig voor advies
Verkenner Culemborg: Meer tijd nodig voor advies
VR-simulatie toont risico rijden onder invloed op Lentefeest Kerk-Avezaath
VR-simulatie toont risico rijden onder invloed op Lentefeest Kerk-Avezaath
Collecteweek Amnesty levert 7.600 euro op uit Culemborg
Collecteweek Amnesty levert 7.600 euro op uit Culemborg
Drie ton verduisterd bij Stichting Stadsherstel Tiel, penningmeester bekent
Drie ton verduisterd bij Stichting Stadsherstel Tiel, penningmeester bekent
Fietsroute rond Nieuwe Tielseweg opnieuw ingericht
Fietsroute rond Nieuwe Tielseweg opnieuw ingericht
Vogelvereniging verwelkomt weer vogels op beurzen na versoepeling regels
Vogelvereniging verwelkomt weer vogels op beurzen na versoepeling regels
CaVa Rivierenland waagt zich aan volledige musicalproductie in Agnietenhof
CaVa Rivierenland waagt zich aan volledige musicalproductie in Agnietenhof
Informateur Vijfheerenlanden: coalitie met CDA, SGP, VVD en HvV
Informateur Vijfheerenlanden: coalitie met CDA, SGP, VVD en HvV
UPDATE: Hennepkwekerij aangetroffen in Leerdam
UPDATE: Hennepkwekerij aangetroffen in Leerdam
Wederom verkeerschaos op A2, burgemeester Sjors Fröhlich wil maatregelen
Wederom verkeerschaos op A2, burgemeester Sjors Fröhlich wil maatregelen
West Betuwe en Tiel werken samen aan bereikbaarheid in nieuwbouwwijken
West Betuwe en Tiel werken samen aan bereikbaarheid in nieuwbouwwijken
Voorstelling over onderduiken legt link met het heden
Voorstelling over onderduiken legt link met het heden
Woningbrand na aansteken kachel met fles wasbenzine
Woningbrand na aansteken kachel met fles wasbenzine
Onterechte parkeerboetes tijdens Tiel Pakt Uit! worden ingetrokken
Onterechte parkeerboetes tijdens Tiel Pakt Uit! worden ingetrokken
De Moespot wint E-waste Race: meer dan drieduizend apparaten ingezameld
De Moespot wint E-waste Race: meer dan drieduizend apparaten ingezameld
Quadrijder metershoog door de lucht bij ongeval in Varik
Quadrijder metershoog door de lucht bij ongeval in Varik
Dorpsgevoel centraal bij Wielerronde van Lexmond
Dorpsgevoel centraal bij Wielerronde van Lexmond
SRC Weekend: geen zin in applaus, wel in training
SRC Weekend: geen zin in applaus, wel in training
Ook Vijfheerenlanden helpt inwoners met vergroenen door de tegeltaxi
Ook Vijfheerenlanden helpt inwoners met vergroenen door de tegeltaxi
West Betuwe stapt naar rechter vanwege opvang asielzoekers
West Betuwe stapt naar rechter vanwege opvang asielzoekers
Een lint van wandelaars vult de West Betuwse paden
Een lint van wandelaars vult de West Betuwse paden
1.800 motorrijders herdenken Molukse geschiedenis in Culemborg
1.800 motorrijders herdenken Molukse geschiedenis in Culemborg
Botsing op A15 bij Tiel-West: dieseltank lek, vogels ongedeerd
Botsing op A15 bij Tiel-West: dieseltank lek, vogels ongedeerd
Aanrijding tussen auto en motor op N484 in Schoonrewoerd
Aanrijding tussen auto en motor op N484 in Schoonrewoerd
SRC Weekend: 50 jaar Hemelvaartsmarkt Everdingen
SRC Weekend: 50 jaar Hemelvaartsmarkt Everdingen
Advies informateur West Betuwe: Dorpsbelangen, SGP, VVD en D66
Advies informateur West Betuwe: Dorpsbelangen, SGP, VVD en D66
Man bekneld onder zijn auto na pech in Zijderveld
Man bekneld onder zijn auto na pech in Zijderveld
Vrouw valt flauw en rijdt lantaarnpaal uit de grond in Tiel
Vrouw valt flauw en rijdt lantaarnpaal uit de grond in Tiel
Kwin (15) naar halve finale EK trampolinespringen: ‘Dit is nu al geslaagd'
Kwin (15) naar halve finale EK trampolinespringen: ‘Dit is nu al geslaagd'
Chauffeur bij moord Peter R. de Vries in nek en hoofd gestoken
Chauffeur bij moord Peter R. de Vries in nek en hoofd gestoken
SRC Streekgeschiedenis: De Britse piloot en een zwarte kerst in Tiel
SRC Streekgeschiedenis: De Britse piloot en een zwarte kerst in Tiel
Rijkswaterstaat kijkt naar nieuwe maatregelen na verkeerschaos rond A2
Rijkswaterstaat kijkt naar nieuwe maatregelen na verkeerschaos rond A2
UPDATE | Meer dan veertig agenten bij grootschalige controle in Ochten
UPDATE | Meer dan veertig agenten bij grootschalige controle in Ochten
Derde spaarpaal in gemeente: Rijksstraatweg Meteren aan de beurt
Derde spaarpaal in gemeente: Rijksstraatweg Meteren aan de beurt
Raadslid Isa (18) geconfronteerd met haat
Raadslid Isa (18) geconfronteerd met haat
Brandweer oefent in Dodewaard met drone
Brandweer oefent in Dodewaard met drone
Ger Edwards brengt nieuwe single uit: ‘Ga Mee’
Ger Edwards brengt nieuwe single uit: ‘Ga Mee’
Vier fracties in Tiel willen informateurs laten zoeken naar raadsakkoord
Vier fracties in Tiel willen informateurs laten zoeken naar raadsakkoord
SRC op Straat: Wat vinden Culemborgers ervan dat jongeren vapen?
SRC op Straat: Wat vinden Culemborgers ervan dat jongeren vapen?
Bloesem trekt weer bezoekers naar Rivierengebied: ‘Echt de moeite waard'
Bloesem trekt weer bezoekers naar Rivierengebied: ‘Echt de moeite waard'
Bewoners Sonsbrug uiten frustratie: 1.400 vrachtwagens per week
Bewoners Sonsbrug uiten frustratie: 1.400 vrachtwagens per week
Gemeente zal concept-omgevingsplan opnieuw onder de loep nemen na kritiek
Gemeente zal concept-omgevingsplan opnieuw onder de loep nemen na kritiek
Korfbalvereniging SGV: 'Huidige velden vanaf 2027 niet meer bruikbaar'
Korfbalvereniging SGV: 'Huidige velden vanaf 2027 niet meer bruikbaar'
Uitstel bij station Culemborg: werkzaamheden duren tot juni
Uitstel bij station Culemborg: werkzaamheden duren tot juni
Fietsster gewond naar ziekenhuis na aanrijding met auto
Fietsster gewond naar ziekenhuis na aanrijding met auto
Vriendinnen verkopen kunst na verlies: ‘We willen iets doen tegen ALS’
Vriendinnen verkopen kunst na verlies: ‘We willen iets doen tegen ALS’
Van Montfoort stapt uit raad en PvdA: ‘Zie het maar als vertrouwensbreuk'
Van Montfoort stapt uit raad en PvdA: ‘Zie het maar als vertrouwensbreuk'
Auto klapt op lantaarnpaal op Rivierenlandlaan
Auto klapt op lantaarnpaal op Rivierenlandlaan
Onderzoek naar toekomst van landbouw in West Betuwe
Onderzoek naar toekomst van landbouw in West Betuwe
Informateur: deel partijen Buren voelden zich 'gekrenkt' door VVD
Informateur: deel partijen Buren voelden zich 'gekrenkt' door VVD
Betuwse Bloesemtocht was niet zomaar geregeld: ‘Heel veel in één keer’
Betuwse Bloesemtocht was niet zomaar geregeld: ‘Heel veel in één keer’
Mozaïek Welzijn behaalt opnieuw kwaliteitslabel sociaal werk
Mozaïek Welzijn behaalt opnieuw kwaliteitslabel sociaal werk
Juwelier in Kesteren weer open na inbraak
Juwelier in Kesteren weer open na inbraak
Elektrische auto vliegt onder het rijden in brand in Leerdam
Elektrische auto vliegt onder het rijden in brand in Leerdam
Aanrijding op Stuartweg met flinke schade tot gevolg
Aanrijding op Stuartweg met flinke schade tot gevolg
Verkeerschaos rond A2: dorpen volledig vast tijdens eerste afsluiting
Verkeerschaos rond A2: dorpen volledig vast tijdens eerste afsluiting