Neder-Betuwe stemt voor motie huisvesting arbeidsmigranten
Vrijdag 26 september 2025 | Maike van Tol
Ter illustratie: een arbeidsmigrant.
NEDER-BETUWE - Tijdens de gemeenteraadsvergadering in Neder-Betuwe stemden donderdagavond alle partijen voor de motie huisvestiging arbeidsmigratie. De basis voor deze motie was het rekenkameronderzoek: 'Arbeidsmigranten, ook onze zorg?!'
In het onderzoeksrapport pleit de rekenkamer voor meer regie vanuit de gemeente. De raad moet bepalen of een ondersteunende rol genoeg is of dat een actievere aanpak nodig is. De gemeente vraagt om samen te werken met de andere gemeenten in de regio Rivierenland om meer uitvoeringskracht te organiseren en een samenhangend beleid te ontwikkelen. Daarbij wordt gekeken of er subsidie mogelijk vrij te krijgen is via de provincie.
In de motie benadrukt de raad dat de huisvesting van arbeidsmigranten een primaire verantwoordelijkheid is van de werkgever waarbij de gemeente een faciliterende rol heeft. De PvdA was het niet eens met die uitspraak. "Bij de constatering hebben wij voorgesteld om tevens op te nemen dat het huisvestingsbeleid vraagt om een meer proactieve en sturende rol van de gemeente, en met die twee correcties op de notitie zouden wij best mee willen gaan in de motie”, reageerde Joop van Neerbos (PvdA). Uiteindelijk stemde de PvdA wel voor de motie.
Ipsos I&O, een onderzoeksbureau, voerde in opdracht van de rekenkamer Neder-Betuwe een onderzoek uit naar de huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente. Het onderzoek richtte zich op het aantal arbeidsmigranten, het lokale beleid, de regionale afspraken en hoe deze afspraken in de praktijk worden uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is om inzicht te geven in de huisvesting van arbeidsmigranten en aan te geven waar verbetering mogelijk is. Uit het rapport blijkt dat huisvesting van arbeidsmigranten een complex vraagstuk is, waarbij veel partijen en belangen betrokken zijn. Volgens de rekenkamer is het niet altijd duidelijk wie de verantwoordelijkheid draagt en ontbreekt er uitvoeringskracht.
Een groeiende groep Volgens het rapport werken er in Neder-Betuwe tussen de 1.400 en 1.700 arbeidsmigranten. Het gaat vooral om werknemers in de fruitteelt, boomteelt en voedselverwerking. Ongeveer een derde woont al langer dan vijf jaar in de gemeente. Daarnaast komen er elk jaar honderden seizoenarbeiders voor enkele weken naar de Betuwe.
“We kunnen niet zonder hen vanwege de tekorten op de arbeidsmarkt”, zegt Geerten van der Lugt (CDA) tijdens de raadsvergadering. Hij is een van de zes indieners van de motie. “Toch is het een verlies van maatschappelijke waardigheid wanneer we arbeidsmigranten behandelen als ongewenst, terwijl ze juist hard meewerken aan onze welvaart.”
De onderzoekers benadrukken dat de registratie niet altijd op orde is: naar schatting staat de helft van de arbeidsmigranten niet goed ingeschreven. Dat maakt het lastig om precieze aantallen te achterhalen.
Beleid op papier, praktijk blijft achter De gemeente voerde van 2020 tot 2022 een beleidsplan uit voor huisvesting, waarin staat dat de gemeente zich voornamelijk wil richten op het registreren van arbeidsmigranten, het regelen van huisvesting, samenwerken in de regio, het bevorderen van hun zelfredzaamheid en het vergroten van draagvlak bij inwoners.
Op 7 juni 2024 presenteerde de gemeente de evaluatie van het beleidsplan, waaruit blijkt dat het beleidsplan inhoudelijk sterk is, maar dat acties en verbeteringen voor arbeidsmigranten onvoldoende zijn opgepakt en geborgd. Ziekte en personele wisselingen werden als oorzaak genoemd. Gedurende de looptijd is te weinig nieuwe huisvesting gerealiseerd en ongewenste situaties, zoals wonen op campings, werden toegestaan. Marieke Meijering (VNB) benadrukte tijdens de vergadering meerdere punten uit het rapport. “Wij herkennen het belang van regionale samenwerking en de noodzaak om voldoende uitvoeringskracht te organiseren”, zei ze. Volgens haar biedt het rapport de raad “duidelijke aanbevelingen en inzichten om dit complexe vraagstuk beter aan te pakken.”
